slá (sagnorð) · Yrða: íslensk orðabók

berja (e-ð/e-n), veita (e-u/e-m) högg

hún sló hann með flötum lófanum

þeir slógu í borðið

ég sló til flugunnar

slá sér á lær

slá <hana> kinnhest

slá <hann> utan undir

slá hörpu

skera gras í garði eða túni

hann slær garðinn í hverri viku

(um hjarta) gefa frá sér taktföst slög

hjartað sló ótt í brjósti hans

(um klukku) gefa frá sér hávær slög á heilum klukkutímum

klukkan slær tólf

klukkan sló fimm högg

framleiða mynt

þarna voru koparpeningar slegnir

slá lán

taka lán

hún reyndi að slá lán hjá vini sínum

slá <þessu> föstu

ganga út frá þessu, líta á þetta sem staðreynd

menn slá því föstu að flugvélin hafi farist

<þetta> slær mig

ég veiti þessu athygli

það sló mig hvað hann var orðinn grannur

slá + að

það slær að <honum>

hann ofkælist, á á hættu að fá kvef

slá + af

slá af <kröfum sínum>

draga úr kröfum sínum

slá + á

<lyfið> slær á <verkinn>

lyfið verkar á verkinn, dregur úr honum (en læknar ekki alveg)

slá + fram

slá <þessu> fram

segja þetta óyfirvegað

slá + inn

slá inn <textann>

skrifa textann á tölvu

allt bréfasafnið hefur nú verið slegið inn

slá + í

það slær í <bardaga>

það kemur til bardaga, bardagi brýst út

það slær í brýnu (með þeim/milli þeirra)

þeir fara að rífast, deila

slá + í gegn

slá í gegn

hljóta skyndilegar vinsældir

svona tölvur slógu strax í gegn

skáldsagan sló í gegn í fyrra

þágufall

slá + niður

<honum> slær niður

hann veikist aftur eftir að vera nærri batnað

<eldingunni> slær niður

eldingin kemur niður

eldingu sló niður í tréð

slá + saman

slá saman í <afmælisgjöf>

leggja saman fé í afmælisgjöf

við slógum saman í utanlandsferð handa henni

slá + til

slá til

taka ákvörðun (um e-ð nýtt (og spennandi/óvíst))

hann ákvað að slá til og þiggja starfið

slá <hann> til riddara

veita honum nafnbót riddara við sérstaka athöfn hjá drottningu eða kóngi

slá + um

slá um sig með <montsögum>

gera sig áberandi með því að segja montsögur

slá <hana> um <hundraðkall>

fá lánaðar 100 krónur hjá henni

slá + upp

slá upp <veislu>

gera, útbúa veislu í skyndi

eftir tónleikana var slegið upp balli

slá upp <orði>

fletta upp á orði (í orðabók)

slá <þessu> upp í <grín>

gera grín úr þessu

slá + út

það slær út / rafmagnið slær út / rafmagninu slær út

rafmagnið fer

þágufallsvitanum slær út á <honum>

svitinn brýst snögglega út á honum

slá út <hitt liðið>

sigra það í útsláttarkeppni

slá <hana> út af laginu

gera hana ruglaða, koma henni úr jafnvægi

slá + út í fyrir

það slær út í fyrir <honum>

hann verður ruglaður, ruglast (oft um gamalt fólk með elliglöp)

slá + við

slá <henni> við

standa sig betur en hún

þessi bíll slær við öllum öðrum sem ég hef prófað

→ sjá: slást sagnorð, sleginn lýsingarorð, sláandi lýsingarorð/atviksorð