Yrða

bjoða

sagnorð
bauð, buðu, boðit; byð; byða; with the suffixed negative, bauðat, 90 (in a verse); the obsolete middle form buðumk, mibi obtulit, nobis obtulerunt, occurs in Egil 2; [ biudan; biodan; bid; bieten; biuda; byde]:— offerre, proferre, with of the person, of the thing:
I. to bid, offer; þeir höfðu boðit honum laun, they had offered him rewards, i. 12; Þorsteinn bauð at gefa Gunnlaugi hestinn, Ísl. ii. 213; b. grið, to offer pardon, i. 181; þeir buðu at gefa upp borgina, ix. 41; bauð hann þeim, at göra alla bændr óðalborna, i. 20; býðr, at hann muni görast hans maðr, xi. 232; en ek býð þér þó, at synir mínir ríði með þér, 93; Írar buðu sik undir hans vald, x. 131.
2. reflex, to offer oneself, volunteer one’s service; buðusk honum þar menn til fylgðar, ix. 4; mun ek nú til þess bjóðask í sumar á þingi, 104, 510; þeim er þá býðsk, i. 284; Þóroddr bauðsk til þeirrar farar, ii. 247; ef þú býðsk í því, xi. 121.3. , b. ófrið, ójöfnuð, rangindi, liðsmun, of ill usage, 148, 418; b. e-m rangt, to treat one unjustly, 155: with an adverb, b. e-m sæmiliga, to treat one in seemly sort, 66; b. á boð e-s, to outbid one, iii. 49.
II. to bid, invite, boð, a banquet; , hospitality or the like being understood; Özurr bauð þeim inn í búðina at drekka, 4; heim vil ek b. þér í sumar, 93; honum var boðit til boðs, 50; hann bauð þá þegar þar at vera Gizuri Hallssyni, i. 128; gékk Bárðr móti honum ok fagnaði honum, ok bauð honum þar at vera, 23; b. mönnum til boðs, to bid guests to a banquet, wedding, or the like, 104.III. to bid, order, imperare, boð, bidding; sem lög buðu, as the law prescribed, i. 81; svá bauð oss Guð, 645. 88; b. af landi, to order one out of the land, make him an outlaw, vii. 20; b. af embætti, to depose, ii. 119; b. út, a Norse term, to call out, levy, útboð, a levy; b. út leiðangri, b. út liði, skipum, to levy troops, ships, i. 12, 61, vi. 219, 251, 400, x. 118, 31, i. ii; b. e-m crendi, to commit a thing to one’s charge, vii. 103; b. varnað á e-u, or b. til varnanar, to forbid, xi. 94, 59: with , b. e-m um ( umboð, charge), to delegate to one, commit to one’s charge; þeim manni er biskup hefir um boðit, at nefna vátta, 64; þess manns er biskup bauð um at taka við fé því, 96, 460 B; hann keypti til handa Þorkatli þá hluti er hann hafði um boðit, the things that he had given charge about, 102 A; Hermundr bauð nú um Vermundi, at vera fyrir sína hönd, 251.
2. to proclaim, announce, as rendering of praedicare; b. sið, trú, Kristni, to proclaim, preach a new religion, 156, 158, i. 32; b. messudag, sunnudag, to proclaim a holy day, i. 348.
IV. of a mental state, to bode, forebode; e-m býðr hugr ( hugboð, foreboding), one’s heart bodes, v. 38, 24, 21; mér býðr þat eitt í skap (my heart bodes), at þú verðir meira stýrandi en nú ertu, i. 468; mér byðr þat fyrir, which makes me forbode, ii. 193; e-m býðr hugr við (whence viðbjóðr, dislike), to abhor, dislike; er honum hafði lengi hugr við boðit, i. 128.
2. , mér býðr ávallt hita () er ek kem í þeirra flokk, a boding comes over me, I feel uneasy, whenever …, iii. 189; mér bauð ótta (), I felt a thrilling, i. 410; b. úþekt, to loathe, 111 A; b. þekt, to feel pleasure; bauð þeim mikla þekt er þeir sá líkit, i. 208: the phrase, e-m býðr við at horfa, of a frame of mind, to be so and so minded; miklir eru þér frændr borði, ef yðr býðr svá við at horfa, 7 ( 2845).
β. the phrase, þat býðr, it beseems, becomes; eptir þat fer veizla fram, eptir því sem býðr, as is due, x. 15, has byrjaði; sem býðr um svá ágætan höfðingja, x. 149.
V. with ; b. fram, proferre, to produce; b. fram vitni, to produce a witness, 472; með fram boðnum fégjöfum, iii. 232; b. upp, b. af hendi, to give up, leave off; þá býðr hann upp hornit, gives up the horn, will not drink more, 32; b. undan, a law term, to lay claim to; er þá kostr at b. undan þeim manni varðveizluna fjárins, i. 196; eigi skal undan manni b., áðr undir mann kemr féit, id.; the following chapter, which treats ‘um undan-boð fjár;’ nú eru þeir menn svá þrír, at eigi býðr undan fjárvarðveizluna, who are privileged guardians of the property of a minor, father, brother, mother, and who cannot be outbidden, 192; b. við, a trade term, to make a bid; b. við tvenn verð, to bid double, 146; ek býð þér jafnmörg stóðhross við, id.; at þú byðir Rúti bróður þínum sæmiliga, 66; kaupa svá jörð sem aðrir menn b. við, i. 95: b. fyrir is now more usual.VI. boðinn used as an , in the alliterative phrase, vera boðinn ok búinn til e-s, to be ready and willing to do a thing, to be at one’s service; skulu vér bræðr vera búnir ok boðnir til þess sem þér vilit okkr til nýta, 50; til þess skal ek boðinn ok búinn at ganga at þeim málum fyrir þina hönd, 792.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • pres.nútíð (e. present)
  • pret.þátíð (e. preterite)
  • subj.viðtengingarháttur (e. subjunctive)
  • sing.eintala (e. singular)
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • Germ.German.
  • Swed.Swedish.
  • Dan.Danish.
  • Lat.Latin.
  • dat.þágufall (e. dative)
  • acc.þolfall (e. accusative)
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • no.number.
  • cp.compare.
  • prob.probably.
  • ellipt.elliptical, elliptically.
  • milit.military.
  • prepp.forsetning (e. preposition)
  • eccl.ecclesiastical.
  • esp.especially.
  • mid. Lat.middle Latin.
  • impers.ópersónulegt (e. impersonal)
  • i. e.id est.
  • MS.manuscript, manuscripts.
  • l. c.loco citato.
  • viz.namely.
  • part.lýsingarháttur (e. participle)
  • pass.þolmynd (e. passive)
  • adj.lýsingarorð (e. adjective)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Höfuðl.Höfuðlausn. (A. III.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • Rb.Rímbegla. (H. III.)
  • Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Post.Postula sögur. (F. III.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • K. Þ. K.Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
  • K. Á.Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)
  • Grett.Grettis saga. (D. II.)
  • Rd.Reykdæla saga. (D. II.)
  • Band.Banda-manna saga. (D. II.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)