Yrða

hálfr

lýsingarorð
, hálf (hlf), hálft, spelt halbr, halb er öld hvar, 52; [ halbs; healf; half; halba; halb; halv; half]:—half; hálfr mánuðr, half a month, a fortnight, 4; þar átti hann kyn hálft, 288; hálf stika, half a yard, i. 498; hálf Jól, the half of Yule, 151, passim: phrases, til hálfs, by a half, 258, 304; aukinn hálfu, increased by half, doubled, i. 157, 24.
2. with the notion of brief, scant, little; sjá hálf hýnótt, that little night, 42; hálf stund, a little while; eg skal ekki vera hálfa stund að því, I shall have done presently, in a moment; hálb er öld hvar, only half, 52; með hálfum hleif, with half a loaf, a little loaf of bread, 51: an says to his guest, má eg bjóða þér í hálfum bolla, í hálfu staupi, hálfan munnbita, and the like.II. in counting say, hálfr annarr, half another, one and a half; h. þriði, half a third, two and a half; h. fjórði, three and a half; h. fimti, four and a half, ; thus, hálfan annan dag, one day and a half; hálft annað ár, hálfan annan mánuð, h. aðra nótt; hálf önnur stika, a yard and a half, i. 498; hálfa fimtu mörk, four marks and a half, 391; hálft annat hundrað, one hundred and a half, i. 186; hálfr þriði tögr manna, two decades and a half, twenty-five, men, Ísl. ii. 387; hálfan fimta tög skipa, iii. 374: similar are the compd adjectives hálf-þrítugr, aged twenty-five; hálf-fertugr, aged thirty-five; hálf-fimtugr, hálf-sextugr, -sjötugr, -áttræðr, -níræðr, -tíræðr, aged forty-five, fifty-five, sixty-five, seventy-five, eighty-five, ninety-five, and lastly, hálf-tólfræðr, one hundred and fifteen, 84, i. 148, 60, 639, i. 54, 101, (), 32, 18, 162, 160: also of measure, hálf-fertugr föðmum, (App.) 324, vii. 217; hálf-þrítugt tungl, a moon twenty-five days’ old, 26: contracted, hálf-fjórðu mörk, three marks and a half, 63; hálf-fimtu mörk, four marks and a half, 36: as to this use, the andert-halb, dritt-halb, viert-halb, , τρίτον ἡμιτάλαντον (two talents and a half), sestertius.III. hálfu with a comparative, in an intensive sense, far; hálfu verri, worse by half, far worse; hálfu meira, far more, vi. 201; hálfu heilli! i. 180; hálfu síðr, far less, 41 new , ii. 357; fremr hálfu, much farther ago, 2; h. lengra, ii. 48; h. betri, better by half; h. hógligra, far snugger, 66; hálfu sæmri, ii. 334.
β. with ; hálft-ki, not half; at hálft-ki má óstyrkð ór bera, 54.
IV. a name, rare, whence Hálfs-rekkr, the champions of king Half, : Hálf-dan, Half-Dane, a name, Healf-Danes in Beowulf, B. The are very numerous in adjectives, nouns, and participles, but fewer in verbs; we can record only a few, hálf-afglapi, a, half an idiot, 4 new hálf-aukinn, increased by half, ii. 222. hálf-áttræðr, see above. hálf-bergrisi, a, half a giant, 23. hálf-berserkr, half a berserker, 129. hálf-björt, half bright, dawning. hálf-blandinn, half blended, 85. hálf-blindr, half blind. hálf-bolli, a, half a bowl (a measure), ii. 166. hálf-breiðr, of half breadth, 2. hálf-brosandi, half smiling. hálf-bróðir, a half brother (on one side). hálf-brunninn, half burnt. hálf-bræðrungr, a half cousin, 140. hálf-búinn, half done. hálf-dauðr, half dead, ii. 54, 530, iii. 366. hálf-daufr, half deaf. hálf-deigr, damp. hálf-dimt, half dark, in twilight. hálf-drættingr, a fisher-boy, who gets half the fish he catches, but not a full ‘hlutr.’ hálf-ermaðr, half sleeved, iii. 306. hálf-etinn, half eaten, 95. hálf-eyrir, half an ounce, x. 211. hálf-fallinn, half fallen, 96; h. út sjór, of the tide. hálf-farinn, half gone. hálf-fertrugr, hálf-fimti, hálf-fimtugr, hálf-fjórði, see above (II). hálf-fífl, and hálf-fífla, u, half an idiot, vi. 218, i. 286. hálf-fjórðungr, half a fourth part, ii. 170. hálf-frosinn, half frozen. hálf-fúinn, half rotten. hálf-genginn, halving. hálf-gildi, half the value, 392. hálf-gildr, of half the value, hálf-gjalda, galt, to pay half, i. 174. hálf-grátandi, half weeping. hálf-gróinn, half healed. hálf-görr, half done, only half done, left half undone, ii. 62; litlu betr en hálfgört, 24. hálfgörðar-bóndi, a, a man who has to furnish half a levy, hálf-hélufall, a slight fall of rime, 154. hálf-hlaðinn, half laden, 411. hálf-hneppt, a kind of metre, 139. hálf-hræddr, half afraid. hálf-kirkja, u, a ‘half-kirk,’ = annexía, an annex-church, district church, or chapel of ease, 126, i. 430, ii. 138, 28, 41, v. 19; distinction is made between al-kirkja, hálf-kirkja, and bæn-hús, a chapel. hálf-kjökrandi, half choked with tears. hálf-klæddr, half dressed. hálf-konungr, a half king, inferior king, i. 83. hálf-kveðinn, half uttered; skilja hálfkveðit orð, or hálfkveðna vísu = verbum sat, 4. 7. hálf-launat, rewarded by half, ii. 62, i. 304. hálf-leypa, u, a half laupr (a measure), passim, hálf-leystr, half loosened, 55. hálf-lifandi, half alive, half dead, hálf-litr, of a cloak, of two colours, one colour on each side, ii. 70, iii. 561, ii. 32, iii. 112, 227, i. 434. hálf-ljóst, ; pá er hálfljóst var, in twilight, iii. 193. hálf-lokaðr, half locked. hálf-mætti, ‘half might,’ to omnipotence, 161. hálf-mörk, half a mark, 80, 126. hálf-nauðigr, half reluctant, xi. 392. hálf-neitt, ‘half-naught,’ trifling, i. 60. hálf-níð, half a lampoon, iii. 21. hálf-níræðr, see above (II). hálf-nýtr, of half use, 86. hálf-opinn, half open. hálf-prestr, a ‘half-priest,’ a chaplain to a hálfkirkja, ii. 178. hálf-pund, half a pound, 343. hálf-raddarstafr, a semivowel, 176, 178. hálf-reingr, a, a half scamp, i. 517. hálf-rétti, a law term ( fullrétti, p. 177), a slight, a personal affront or injury of the second degree, liable only to a half fine; hálfréttis-orð is a calumny in words that may be taken in both senses, good and bad; whereas fullréttis-orð is downright, unmistakable abuse, ii. 144; hence the phrases, mæla, göra hálfrétti við e-n, i. 156, 157, ii. 153. hálfréttis-eiðr, an oath of compurgation to be taken in a case of h., i. 352. hálfréttis-maðr, a man that has suffered hálfrétti, 105, 200. hálfréttis-mál, a suit of a case of h., i. 314. hálf-róinn, having rowed half the way, half-way, viii. 312. hálf-róteldi, , corrupt, xi. 129. hálf-rými, a term, half a cabin, one side of a ship’s cabin, viii. 138, ix. 33, x. 157, i. 302. hálfrýmis-félagar, messmates in the same h., 108. hálfrýmis-kista, u, a chest or bench belonging to a h., viii. 85. hálf-rökit (-rökvit, -rökvat), half twilight, in the evening, 137, 140 A; hálf-rökvat is the form, which occurs in 79 new , 176, 54; vide rökvit. hálf-sagðr, half told; in the saying, jafnan er hálfsögð saga ef einn segir = audiatur et altera pars, 121. hálf-sextugr, see hálfr II. hálf-sjauræðr, = hálfsjötugr, 48. hálf-sjötugr, see hálfr II. hálf-skiptr, = hálflitr, ii. 170, iii. 112. hálf-sleginn, half mown, of a field. hálf-slitinn, half worn. hálf-sofandi, half asleep. hálf-sótt, half passed; hálfsótt haf, a half-crossed sea. hálf-systkin, half brother and sister, hálfbróðir. hálf-systur, half sisters. hálf-tíræðr, see hálfr II. hálf-troll, half a giant, 1, 164 (a nickname). hálf-tunna, u, half a tun, 44. hálf-unninn, half done, ii. 339. hálf-vaxinn, half grown. hálf-vegis, by halves. hálf-virði, half worth, 403, 347, ii. 132. hálf-visinn, and hálf-vista, half withered, and palsied on one side. hálf-viti, a, a half-witted man. hálf-votr, half wet. hálf-vætt, half weight (a measure), iv. 8, iii. 383. hálf-þrítugr, see hálfr II; spelt half-ðritogr, 79. hálf-þurr, half dry. hálf-þverrandi, half waning, 732 (of the moon). hálf-þynna, u, a kind of small axe, 103, 104, 35. hálf-ærinn, half sufficient, viii. 440. hálf-ærr, half mad, 778.
II. in usage hálf is used = rather, hálf-kalt, rather cold: hálf-feginn, , eg er hálffeginn, I am rather glad: e-m er hálf-íllt, hálf-bumult, hálf-óglatt, one feels rather ill: hálf-hungraðr, hálf-svangr, hálf-soltinn, hálf-þyrstr, rather hungry, rather thirsty, , and in endless
Skammstafanir og tilvitnanir
  • adj.lýsingarorð (e. adjective)
  • freq.frequent, frequently.
  • Goth.Gothic.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • Hel.Heliand.
  • Germ.German.
  • Dan.Danish.
  • Swed.Swedish.
  • adverb.adverbially.
  • i. e.id est.
  • cp.compare.
  • Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
  • etc.et cetera.
  • pref.preface.
  • Gr.Greek.
  • Lat.Latin.
  • neut.hvorugkyn (e. neuter)
  • Ed.edition, editions, edited.
  • neg.negative.
  • suff.suffix.
  • pr.proper, properly.
  • m.karlkyn (e. masculine)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • COMPDSsamsett orð (e. compounds)
  • e. g.exempli gratia.
  • part.lýsingarháttur (e. participle)
  • n.hvorugkyn (e. neuter)
  • f.kvenkyn (e. feminine)
  • mod.modern.
  • MS.manuscript, manuscripts.
  • opp.opposed.
  • prob.probably.
  • naut.nautical.
  • adv.atviksorð (e. adverb)
  • medic.medicine, medically.
  • compds.samsett orð (e. compounds)
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Fs.Forn-sögur. (D. II.)
  • Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
  • Skm.Skírnis-mál. (A. I.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Greg.Gregory. (F. II.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Mar.Maríu saga. (F. III.)
  • Íb.Íslendinga-bók. (D. I.)
  • Grett.Grettis saga. (D. II.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Rb.Rímbegla. (H. III.)
  • Am.Atla-mál. (A. II.)
  • Jm.Jóns-máldagi. (J. I.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Þórð.Þórðar saga hreðu. (D. V.)
  • Hðm.Hamðis-mál. (A. II.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • Band.Banda-manna saga. (D. II.)
  • H. E.Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
  • Sd.Svarfdæla saga. (D. II.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • K. Á.Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)
  • Magn.Magnús saga jarls. (E. II.)
  • Al.Alexanders saga. (G. I.)
  • D. N.Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
  • Gísl.Gísla saga. (D. II.)
  • Jb.Jóns-bók. (B. III.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Vm.Vilkins-máldagi. (J. I.)
  • Pm.Pétrs-máldagi. (J. I.)
  • Dipl.Diplomatarium. (J. I.)
  • B. K.Björgynjar Kálfskinn. (J. II.)
  • Fær.Færeyinga saga. (E. II.)
  • SkáldaSkálda. (H. I.)
  • Glúm.Víga-Glúms saga. (D. II.)
  • Js.Járnsíða. (B. III.)
  • Lv.Ljósvetninga saga. (D. II.)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)