Yrða

henda

sagnorð
d, henti, [Old hente, to seize; hönd], to catch with the hand:
1. to catch; hann kastaði heininni í lopt upp, en allir vildu henda, 48; hann lék at þremr handsöxum senn, ok hendi æ meðal-kaflann, ii, 169; Grímr hafði þá hent böllinn, 189; en hón hendi allar með hváptunum, i. 530.2. to pick up or out, of sheep, deer, ; hann var verra at henda en aðra sauði, Ísl. ii. 330; menn fóru ok vildu henda skjarra sauði, i. 330, vii. 218; h. svín, 26; h. hrein í fjalli, 89: in pursuing one, en er Egill hafði hent þá sem hann vildi, 300; þeir hendu þræiana enn fleiri, 596; hendu þá hvárir menn fyrir öðrum, viii. 168; hann lét eigi henda börn á spjóta-oddum sem þá var víkingum títt, 308; hann hendi þá sker frá skeri þau er á leiðinni vóru (of one swimming), 183; þessir stafir göra allt mál ok hendir málit ýmsa, 172; fara eptir sem vér skerum akrinn, ok henda (to pick up, glean) ef nokkut stendr eptir, eðr fýkr frá oss, 422; henda mula, to pick up crumbs, : with , h. saman, to pick up and put together; h. saman orð, to compound words, 1, 637.II. ,
1. phrases, henda e-t augum, to catch with the eyes, v. 140; h. reiður á e-u, to take notice of, 133; h. mörk af e-u, to draw an inference from a thing, 498; h. mið á eu, to observe; spakir menn henda á mörgu mið, the wise catch many things true, a saying, 140; henda griplur til e-s, to fumble after a thing, 22; henda til smátt ok stórt, to pick up small and great alike, look closely after, 390; henda smátt, to pick up every grain, to keep one’s ears and eyes open; hér er maðr á glugganum, hann er vanr að h. smátt, og hylja sig í skugganum, a ditty; h. gaman at e-u, to take interest in a thing; hann var gleðimaðr mikill ok hendi at mörgu gaman, 385; hann hendi skemtan at sögum ok kvæðum, ok at öllum strengleikum, ok hljóðfærum, i. 109; h. atvinnu af e-u, to live away from a thing, 143; h. sakir á e-m, to pick up charges against one ( to pick a quarrel), 40.2. to touch, concern one; þú sagðir tíðindi þau er mik taka henda, í aftöku frænda míns, vi. 370; en mik taka henda (not enda) þung mein, 94 (in a verse); skal ek sjá um fémál hans ok þat annat er hann () tekr at henda, and whatsoever concerns him, 5; tíðindi þau er bæði okkr henda, 10.3. e-n hendir e-t, to be caught in, be overtaken by a sin, by ill luck, or the like; mik hefir hent mart til afgerða við Guð, I have happened to commit many sins against God, vii. 108; þá hafði hent glæpska mikil, they had committed great folly, 232, ii. 233; ef hana hefir fyrr slíkr glæpr hent, i. 233; mun engi sá hafa verit er jafnmikit happ hefir hent sem hann (), vi. 328; hvat íllt sem mik hendir, 93; hann kvað þat dugandi menn henda (it happened to brave men) at falla í bardögum, 39; sú skömm skal oss aldregi henda, xi. 270; má, at hana hendi eigi slík úgipta annat sinn, 23: sometimes, but less correctly, used , the thing in , hverja skyldu þá henti at (how they were committed to) taka við konungi, viii. 238, , þá skömm (= sjá), 237; glæp mikinn, v. 113 (but ), iv. 367 (but ), also 454 (), 471.
III. to bandy; hendusk heiptyrði, 86.B. To fling, throw, with ; it seems not to occur in old writers, (for in 193 the original vellum iii. 405 reads hann ‘skýtr’); but in usage, hann sveiflaði honum (the stone) í kring og henti, ix. 538; thus tvíhenda, to hurl with both hands: , hendask, to throw oneself forward, rush forward, to dart; hendast ór háa lopti.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • mod.modern.
  • Engl.English.
  • cp.compare.
  • etc.et cetera.
  • prep.forsetning (e. preposition)
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • acc.þolfall (e. accusative)
  • impers.ópersónulegt (e. impersonal)
  • v. l.varia lectio.
  • nom.nefnifall (e. nominative)
  • l. c.loco citato.
  • recipr.reciprocally.
  • dat.þágufall (e. dative)
  • freq.frequent, frequently.
  • reflex.reflexive.
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Fs.Forn-sögur. (D. II.)
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Fbr.Fóstbræðra saga. (D. II.)
  • SkáldaSkálda. (H. I.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Mkv.Málshátta-kvæði. (A. III.)
  • Anecd.Anecdoton. (H. II.)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Eluc.Elucidarium. (F. II.)
  • Glúm.Víga-Glúms saga. (D. II.)
  • Lv.Ljósvetninga saga. (D. II.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Am.Atla-mál. (A. II.)
  • Anal.Analecta. (D. II.)
  • Od.Odysseifs-kvæði, prose, 1829.