Yrða

karl

nafnorðkarlkyn
[a word common to all languages, although not recorded in ; carl, ceorl; carle, churl; kerl, ]:—a man, to a woman; brigðr er karla hugr konum, 90; kostum drepr kvenna karla ofríki, 69; often in phrases, karla ok konur, konur ok karlar, ; bæði karlar ok konur, i. 14, 276, 298; kvenna ok karla, 21; drápu þeir menn alla, unga ok gamla, konur sem karla, ii. 134, viii. 432; er þat ekki karla at annask um matreiðu, 48; taldi hón afleiðis þoka kurteisi karlanna, er þá skyldi heita verða fyrir þeim sem óhraustum konum, i. 340; karlar tólf vetra gamlir eða ellri eru lög-segendr eða lög-sjáendr, ii. 31; yngri menn en sextán vetra gamlir karlar, eða konur yngri en tuttugu, ; samborin systir, bæði til karls ok konu, a sister on the father’s and mother’s side, ii. 528; spurði hvat konu varðaði ef hón væri í brókum jafnan svá sem karlar, 136; svá er mælt um karla ef þeir klæðask kvenna klæðnaði, () ii. 204.
:
B. In a political sense, the common folk, to great folk, see jarl; vér karla börn ok kerlinga, we bairns of carles and carlines, i. (in a verse), to hróðmögr Haralds, the king’s son; þaðan eru komnar Karla ættir, 22; era þat karls ætt er at kvernum stendr, 2. 2; kölluðu Karl, 18; ek em konungs dóttir en eigi karls, I am a king’s daughter and not a carle’s, i. 225; skyldi hón gæta hjarðar ok aldri annat vitask, en hón væri karls dóttir ok kerlingar, 22 (of a king’s daughter in disguise): in the phrase, fyrir konung ok karl, for king and churl, i. 523, ii. 747, 137; so in the saying, þat er margt í karls húsi sem eigi er í konungs garði, there are many things in the carle’s cottage that are not in the king’s palace, 79, iii. 155, 73: , það er mart í koti karls sem kongs er ekki í ranni; so also in the popular tales, which often begin with the phrase, that there was a Kongr og dróttning í riki sinu og karl og kerling í Garðs-horni, and have as a standing incident that the churl’s son marries the king’s daughter, ii, also (1853) ; svo byrjar þessa sögu at karl bjó ok átti sér kerlingu, Parc. (); karl hefir búit ok kona öldruð, ii. 331 (in a verse); karls son, a churl’s son, ix. 509. karla-ættir, the churls,
II. a house-carle, servant; hrundu þeir fram skútu, ok hlupu þar á sex karlar, 18; hón hafði á skipi með sér tuttugu karla frjálsa, 109, i. 265; hús-karl, bú-karl, salt-karl, ; Sléttu-karlar, ; Dale-karlar.III. in contempt; fret-karl, ; staf-karl (Norse stakkar, stakkel), a ‘staff-churl,’ beggar: in the phrase, karl ok kýll, beggar and bag, 274; bragða-karl, a cunning fellow; lítill karl, you little wretch! þú þorðir ekki, lítill karl, at segja satt til, 39 new : in usage also in a good sense, góðr karl, a good fellow; harðr karl, a hardy carle: as also with the article, karlinn = der kerl.
C. An old carle, old man, to kerling; svá skal körlum skipta ok kerlingum, sem öðrum skuldum, i. 51; heyrit þér hvat karlinn mælir, 143; karl inn skegglausi; Þorbjörn karl, the old carle , 176; Arngeirr karl, 59, 69, 71; einn gamall karl, 74; karl afgamall, a decrepit old carle, (in a verse); hann glíkir sik gömlum karli, Stj, 475, passim in old and usage.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • m.karlkyn (e. masculine)
  • Teut.Teutonic.
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • Germ.German.
  • etc.et cetera.
  • opp.opposed.
  • allit.alliteration, alliterative.
  • COMPDSsamsett orð (e. compounds)
  • mod.modern.
  • cp.compare.
  • pref.preface.
  • begin.beginning.
  • f.kvenkyn (e. feminine)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • q. v.quod vide.
  • Swed.Swedish.
  • Dan.Danish.
  • Ed.edition, editions, edited.
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • Am.Atla-mál. (A. II.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Kb.Konungs-bók. (B. I, C. I, etc.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • K. Þ. K.Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
  • D. N.Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • Rm.Rígsmál. (A. II.)
  • Hkv.Helga-kviða Hundingsbana. (A. II.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
  • Gísl.Gísla saga. (D. II.)
  • Mag.Magus saga. (G. II.)
  • Ísl. Þjóðs.Íslenzkar Þjóðsögur.
  • Ó. T.Ólafs saga Tryggvasonar. (E. I.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Fbr.Fóstbræðra saga. (D. II.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Th.Theophilus. (F. III.)
  • Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
  • Bjarn.Bjarnar saga. (D. II.)
  • Barl.Barlaams saga. (F. III.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)