Yrða

lauss

lýsingarorð
, lausari, lausastr; [ laus = κενός; leâs; loose, release; los; lös]:—loose, to fast; fast ok laust; steinn, annarr fastr enn annarr lauss, 106; (fór) utanborðs seglit ok allt þat er laust var á búlkanum nema menn, i. 422; verða lauss, to get loose; eldr varð lauss, fire broke loose ( ildlös), x. 29; láta laust, to let loose, let slip, yield up, vi. 203, 58, 184; liggja laust fyrir, to sit loose, be easy to seize upon; þótti eigi svá laust fyrir liggja sem þeir ætluðu, viii. 357.
II. free, unimpeded, ledig; þar var engi maðr lauss at söðla hest konungs, 15; bændr ok lausir menn, 23; þessa megin skaltú láta hest þinn, ok gakk þú lauss yfir brúna, leave thy horse behind, and walk loose ( unencumbered) across the bridge, ; skal þat lið á móti því er laust er ok eigi er í fylkingu, 293: ríða laust, to ride (travel) unencumbered, without luggage, 27; lauss hestr, a led horse, v. 285.
2. disengaged, with ; en ek skal lauss allra mála ef hann kemr eigi svá út, Ísl. ii. 217; vit erum lausir allra svardaga, i. 232; lauss einka-mála, 194.3. void, not binding; nú er laus veðjan okkar, vi. 370; laus eru öll nýmæli ef eigi verða upp sögð et þriðja hvert sumar, () i. 37; en ef Sigvaldi kemr eigi þessu fram, sem nú var skilt með þeim, þá skulu mál þeirra öll vera laus, xi. 100; kuggrinn stár á kjölnum fast en kaup er laust, 4. vacant; viljum vér gefa yðr Ólafs kirkju, þvíat hón er nú laus, i. 800; lauss biskupsdómr, a vacant bishopric, ; laust brauð, a vacant living for a priest.5. with the notion of empty; sigla lausum kili, to sail ‘with a loose keel,’ without a cargo, 115; sigla lausu skipi, id., i. 518.6. light, of sleep; hann var kominn í hvílu sína ok sofnaðr laust, ; þá seig á hann svefn, ok þó svá lauss, at hann þóttisk vaka, 195, 29.7. dissolved, of a meeting (þing-lausnir); þing skal laust segja á miðjum degi, i. 116; dag þann er sóknar-þing er laust, 117.8. loose, personal, property; lönd ok lausa aura (see lausafé, lauseyrir), 34, 62; lausir penningar, loose money, cash, v. 488.9. not lined, of a garment; þrír dúkar með rautt skinn ok enn fjórði lauss, 47; hökull lauss, stola laus, 15.10. absolved from ban; hann söng yfir þeim miserere, ok segir þeim þó, at þá vóru þeir eigi lausari en áðr, ii. 11.11. loose, dissolute; lauss í sínum framferðum, : heedless, lauss ok með litlum athuga, id.
III. as the last part in compds mostly suffixed to a root word, often in , in a negative sense, in Icel, almost in endless instances, of which many remain in English, sak-lauss, sackless; auðnu-auss, luckless; athuga-lauss, thoughtless; mein-lauss, guileless; vit-lauss, witless, insane, , from which is formed the termination -leysi.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • adj.lýsingarorð (e. adjective)
  • compar.miðstig (e. comparative)
  • superl.efsta stig (e. superlative)
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • Germ.German.
  • Dan.Danish.
  • opp.opposed.
  • cp.compare.
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • i. e.id est.
  • gen.eignarfall (e. genitive)
  • etc.et cetera.
  • neut.hvorugkyn (e. neuter)
  • subst.substantive.
  • Pm.Pétrs-máldagi. (J. I.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Fs.Forn-sögur. (D. II.)
  • Konr.Konráðs saga. (G. III.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Hrafn.Hrafnkels saga. (D. II.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Kb.Konungs-bók. (B. I, C. I, etc.)
  • Stef. Ól.Stefán Ólafsson.
  • Mar.Maríu saga. (F. III.)
  • Vkv.Völundar-kviða. (A. II.)
  • Js.Járnsíða. (B. III.)
  • D. N.Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
  • Vm.Vilkins-máldagi. (J. I.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)