leysa
sagnorð
t, [lauss; lausjan = δύειν; losjan; loosen; lösen]:—to loosen, untie, 29, 223, vii. 123; leysa skúa, 656. 2: the phrase, þó mun einn endi leystr vera um þetta mál, it will all be untied, end in one way, 82, (in a verse); leysa til sekkja, to untie, open the sacks, 216; leysa til sárs, to unbind a wound, ii. 180; leysa sundr, to tear asunder, 115.
2. it is dissolved, breaks up; þat veðr gerði mánudaginn, at skipit () leysti (was dissolved) undir þeim, hljópu menn þá í bát, iii. 106; sum (skip, ) leysti í hafi undir mönnum, were wrecked, broken up, i. 30; bein () leysti ór höfði henni, 196; leysti fót undan Jóni, iii. 116:—of ice, snow, to thaw, þá er vár kom ok snæ leysti ok ísa, 77; kom þeyr mikill, hlupu vötn fram, ok leysti árnar, the ice broke up on the rivers, iii. 45; þegar ísa leysir af vötnum, iv. 142; áin var leyst (thawed, open) með lönduni, en íss flaut á henni miðri, 358; vötn () mun ok skjótt leysa, 12 new II. to free, redeem; leysa líf sitt, 114; leysa sik af hólmi, passim, see hólmr:—leysa sik, to release oneself by performing one’s duty, see aflausn, 154; þó mun Gunnarr leysa þik af þessu máli, 64; ek mun leysa Þorstein undan ferð þessi, 542: to redeem a vow, leysa kross sinn, x. 92; leysa heit, 520; l. suðrgöngu,
2. to redeem, purchase, as a law term; þau sex hundruð, er hón hafði til sín leyst, v. 7.3. to discharge, pay; at leysa þat gjald sem á var kveðit, x. 112; hann leysti þá eitt (hundrað) í kosti, fimm í slátrum, v. 7; leysa or leysa af bendi, to perform, 3; leysa e-n undan e-u, to release, i. 362.4. to solve; hann leysti hvers manns vandræði, he loosed, cleared up all men’s distresses, he helped every man in distress, with his good counsel, 30; Sturla skyldi fara fyrir þá báða feðga ok leysa mál þeirra, i. 554; leysa þrætu, to settle a strife, 295; leysa gátu, to read a riddle, 411; marga hluti spyrr konungr Gest, en hann leysir flest vel ok vitrliga, i. 346: leysa ór e-u (spurningu), to solve a difficulty, answer a question, vi. 367; nú mun ek leysa ór þinni spurningu, i. 797; karl leysti ór því öllu fróðliga sem hann spurði, i. 330, 80, iii. 186: to absolve, in an sense, 56, 64, passim.5. leysa út, to redeem ( ‘to bail out’); má vera at þú náir at leysa hann út héðan, i. 79, vii. 195: leysa út, to pay out; leysir Höskuldr út fé hans, 68; Höskuldr leysti út fé Hallgerðar með hinum bezta greiðskap, 18, i. 455: to dismiss guests with gifts (see the remarks to gjöf), leysti konungr þá út með sæmiligum gjöfum, x. 47.
III. to be dissolved; tók hold þeirra at þrútna ok leysask af kulda, 623. 33.2. to absent oneself; leystisk þú svá héðan næstum, at þér var engi ván lífs af mér, 411; í þann tíma er leystisk Eyrar-floti, 78; svá hefi ek leyst ór garði láðvarðaðar, (in a verse); Máriu-messudag leysti(sk) konungr ór Græningja-sundi, i. 781.3. to redeem, relieve oneself; en hann leystisk því undan við þá, 11; en hann leystisk því af, at hann keypti at Þorgeiri lögsögu-manni hálfri mörk silfrs, x. 299; þat land er erfingjar ens dauða leysask af, ii. 238; megu vér ekki annat ætla, en leysask af nokkuru eptir slík stórvirki, 266.
Skammstafanir og tilvitnanir
- Ulf.Ulfilas.
- A. S.Anglo-Saxon.
- Engl.English.
- Germ.German.
- cp.compare.
- impers.ópersónulegt (e. impersonal)
- acc.þolfall (e. accusative)
- Ed.edition, editions, edited.
- metaph.metaphorical, metaphorically.
- viz.namely.
- eccl.ecclesiastical.
- reflex.reflexive.
- EddaEdda. (C. I.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Gísl.Gísla saga. (D. II.)
- Korm.Kormaks saga. (D. II.)
- Stj.Stjórn. (F. I.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
- Grett.Grettis saga. (D. II.)
- Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
- Boll.Bolla-þáttr. (D. V.)
- Fbr.Fóstbræðra saga. (D. II.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- Dipl.Diplomatarium. (J. I.)
- Band.Banda-manna saga. (D. II.)
- Grág.Grágás. (B. I.)
- Róm.Rómverja saga. (E. II.)
- Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- Hkr.Heimskringla. (E. I.)
- Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
- K. Á.Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)
- Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
- Íb.Íslendinga-bók. (D. I.)