semja
sagnorð
sem, semr; samði and samdi; semði; samiðr, samdr, saminn; [from sam-, saman, but chiefly used in a peculiar and derived sense]:— to ‘put together,’ to shape, compose, arrange, settle, and the like; samblandit ok úsamit efni, 7; ætlar þú hér eptir at semja kirkju-viðinn, thinkest thou after that fashion to shape it, 316; ok semja þar til eitt klæði, they shaped a cloth for that use, ; síðan samði (shaped) Guð fagra konu ór rifinu, 3; s. hljóðfæri, to tune instruments, iii. 221; alla hefi ek sam-hljóðendr samða (arranged) í þat mark, 168; samði hann saman (fused into one) hin fornu lög ok in nýju, 52: semja kvæði, vers, bók, to compose a poem, verse, book; semja mærð, : semja heit, to make a vow, 532; semr hann dóma, ok sakar leggr, ; s. sætt, to make peace; fyrr en sættin væri samið, xi. 362; konungar sömðu sætt sína með því móti, at …, vi. 27; Sveinn konungr hafði samið sætt við hann, ii. 294; s. ráð sín, vi. 21; engir hlutir skyldi þeir til verða, at eigi semði (settled) þeir sjálfir, 72; hann kvað þá mart talat hafa, en þat samit, at …, but this they had settled, that …, 44; at þeir hefði samið með hvat ríki Norðmenn skyldi hafa. x. 5; samði hann sik lítt við kennimannskap, the priesthood suited him ill, viii. 9; hann þóttisk trautt mega s. hann þar heima, sem hann vildi, he could hardly settle (manage) him as he liked, Ísl. ii. 204.
2. to restore, reform, mend, put right; hann samði fagrliga þeirra líf, i. 96; at þeir semði sína frændsemi eptir því sem vera ætti, that they should restore their relationship to a proper footing. 66; konungr bætti trú þeirra ok samði siðu, the king mended, reformed their faith and manners, ii. 128; samdi hann Kristnina, ii. 250; hefir þú nú heldr samið þik ór því sem var, thou hast improved thyself, 211; s. sik eptir siðvenju útlendra manna, ii. 36; setja ok semja dramb e-s, compose and put down, i. 38.3. semja við e-n, to treat with one; Hrútr kvaðsk at vísu vilja s. við Höskuld, 66; biskuparnir sömdu til (came to an arrangement) með öðrum lærðum mönnum hver boð þeir skyldi bjóða sínum undir-mönnum, i. 163: semja um e-t, to make a settlement, as also to enter into negotiation, i. 396.4. , e-m semr e-t, one agrees on; þeim samdi eigi, they could not agree, ii. 99; hann skyldi fara í griðum hvert sem þeim semði eðr eigi, either they came to terms or not, x. 34; samði eigi með þeim, they came not to terms, 96; allir játtuðusk undir slíkar skattgjafir sem þeim semði, 24; samdi þeim, at þar væri söngr sem at fornu hefir verit, i. 5.II. to be settled, agreed on; þat mál samðisk á þá leið, at …, vii. 140; fóru þá menn milli konunganna, ok samðisk þat með einkamálum, at …, i. 23; samdisk þetta með þeim, 35; tala þeir jarl hér um langa hríð, þar til er þetta semsk með þeim, 85; samðisk þá mikit með þeim feðgum, Ísl. ii. 210.
2. it is agreed; slíkar skatt-gjafir sem þeim semdisk, x. 24; selja man ek enn yngra sveininn sem okkr semsk, 227; ef honum semsk um þat ráð við þá sem ráða eigu, 104; sjá, hversu semsk með oss konungi, 18; samðisk hón meir skoti skildi ok sverði, enn við sauma ok borða, she took more to shield and sword than to seam and hem, i. 430: , semjandi ok sækjandi, iii. 136.
Skammstafanir og tilvitnanir
- pres.nútíð (e. present)
- pret.þátíð (e. preterite)
- subj.viðtengingarháttur (e. subjunctive)
- part.lýsingarháttur (e. participle)
- prop.proper, properly.
- mod.modern.
- impers.ópersónulegt (e. impersonal)
- reflex.reflexive.
- Stj.Stjórn. (F. I.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- Mar.Maríu saga. (F. III.)
- Ver.Veraldar saga. (E. II.)
- Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
- SkáldaSkálda. (H. I.)
- Lex. Poët.Lexicon Poëticum by Sveinbjörn Egilsson, 1860.
- Magn.Magnús saga jarls. (E. II.)
- Vsp.Völuspá. (A. I.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
- Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
- H. E.Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
- D. N.Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
- Dipl.Diplomatarium. (J. I.)
- K. Á.Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)