siðr
nafnorðkarlkyn
, siðar, sið, siðir, siðu, siði, [ sidus = ήθος; sidu; situ; sitte; sæd; sed]:—custom, habit, manner, mos, a word of importance and wide use; sjá, kanna annarra manna siðu, 17; sem þá var víða siðr til, i. 41; þat mun hér vera siðr, 110; sæmileikr hennar ok siðir, 21; konungliga siðu, kaupmanna siðu, lærðra manna siðu, … siðu ok athæfi, 5; lands-siðr, the custom of the land; í fyrnskunni var sá siðr, at …, ii. 416: conversation, falla í sið með mönnum, to live sociably, 149 (sið-blendinn).
2. conduct, moral life [ mores]; góðir siðir, þat er upphaf allra góðra siða at elska Guð, ii. 419; hann tók at semja heima-manna siðu ok híbýla-háttu, i. 102; sjá ok nema góða siðu, 271; at hvergi hefði þeir séð fegri siðu, id.; siða-tjón, 352; ó-siðir, ill manners, a wicked life, i. 62, ii 419; það er ó-siðr, ‘tis ill-breeding.3. siðr (also in ) is the old and expressive word for religion, faith, as it appears in the life, laws, habits, and rites of a people; thus, inn Forni siðr, the ancient (heathen) faith; inn Nýi siðr, the new (Christian) faith; Kristinn siðr, the Christian religion; Heiðinn siðr, heathenism, ; snúa öllum til Kristins siðar, 655 iii. 3; eptir því sem mér skilsk, eru mjök sundrlausir siðir várir, i. 38; skurðgoða-blót ak allan heiðinn sið, 43; at þeir mætti sjá atferði siðar þess, er Kristnir menn höfðu, 174; er þat ok nær mínu hugborði, at þú, Kjartan, hafir betra sið þá er þú siglir af Noregi enn þá er þu komt hegat, 172; geldr at nýbreytni konungs, ok þessa ens nýja siðar er goðin hafa reiðsk … hversu ertú fúss, frændi, at taka við trú þeirri er konungr býðr?—Ekki em ek þess fúss, segir Bolli, þvíat mér lízt siðr þeirra veykligr mjök, 168, 170; kom þat ásamt með þeim, at níta sið þeim er konungr bauð, 166; Ólafr konungr boðaði siða-skipti þar í landi, ii. 26; þat spurðisk þar með at siða-skipti var orðit í Noregi, höfðu þeir kastað enum forna sið … Ok ef þeir menn koma út hingat er þann sið bjóða, þá skal ek þat vel flytja, 156; þeir hafa Ebreska tíða-görð ok alla siðu, 57; þeir biskup fóru með nýjan sið, 76; með nýjum sið ok boðorðum. 91; siðar þess er várir foreldrar hata haft, 23; í fornum sið, in the olden times, in the heathen times: hann var göfgastr allra herkonunga ok bezt at sér í fornum sið, i. 349. The same term was afterwards used of the Reformation (the Reformed faith as to the Roman Catholic faith), [ die alte Sitten]; féllu þeir helzt í sið með herra Gizuri biskupi, sira Gísli Jónsson …, ii. 250; nokkuð ágrip um gömlu siðina, 247; hann tók af alla Pápista siðu, 249; vegna þeirra nýju siða, i. 682.4. a rite, ceremonial, in ; brúðkaups-siðir, bridal ceremonies; kirkju-siðir. church rites; hirð-siðir, court ceremonies; borð-siðir, table ceremonies.
:
Skammstafanir og tilvitnanir
- m.karlkyn (e. masculine)
- gen.eignarfall (e. genitive)
- dat.þágufall (e. dative)
- pl.fleirtala (e. plural)
- acc.þolfall (e. accusative)
- mod.modern.
- Ulf.Ulfilas.
- Hel.Heliand.
- O. H. G.Old High German.
- Germ.German.
- Dan.Danish.
- Swed.Swedish.
- Lat.Latin.
- plur.fleirtala (e. plural)
- etc.et cetera.
- opp.opposed.
- cp.compare.
- esp.especially.
- COMPDSsamsett orð (e. compounds)
- Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Str.Strengleikar. (G. II.)
- N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
- Þiðr.Þiðreks saga. (G. I.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- Symb.Symbolae. (H. IV.)
- Fs.Forn-sögur. (D. II.)
- O. H. L.Ólafs saga Helga Legendaria. (E. I.)
- Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
- SafnSafn til Sögu Islands.