yrkja

sagnorð

ð and t, orti, yrt and ort; [ wyrcan, wrohte; work, wrought; waurkjan; wurchian; the initial w being dropped, see orka]:—to work, but chiefly used in a special sense to till, cultivate; enn sá maðr er engit á, hann skal þat láta fyrst yrkja … en ef hann yrkir eigi svá engit, … ok vili hann þó yrt hafa, ii. 280; ok svá þeir er á mörkina ortu, 14; ok Drottinn Guð tók manninn og setti hann í þann aldin-garð Eden, að hann skyldi yrkja hann og varðveita, Gen. ii. 15; at hann geti ortar vel engjar fyrir þær sakir, ii. 335; yrkja jörðina eðr vinna, 29; yrkja holt né haga, i. 249; yrkja ræfrar ok börku til húsa-þaks, to work ( to scrape) bark for thatching, 242.

II. to make verses ( ποιητής; Old maker = poet); hvárki á maðr at yrkja um mann lof né löst… ef maðr yrkir tvau orð enn annarr önnur tvau, ok ráða þeir báðir samt um, ok varðar skóggang hvárum-tveggja, … yrkja níð eðr háðung um e-n, ii. 147–149; síðan orti Ölver mörg mansöngs-kvæði, 5; at þú vakir í nott ok yrkir lofkvæði um Eirík konung, … hann orti drápu tvítuga, … yrkja lof um e-n, þá orti Egill alla drápuna, ok hafði fest svá at hann mátti kveða um morguninn, 419; þessi vísa er góð ok vel ort, ok skaltú yrkja aðra vísu, … þessi vísa var ílla ort ok skal ek kveða aðra betri, vi. 362, 416; hann var kærr konungi ok orti vel, he was a good poet, and wrought well, 146, vii. 111; konungr mælti, ertú skáldit?—Hann svarar, kann ek at yrkja, ii. 39; hann tók at yrkja þegar er hann var ungr, ok var maðr námgjarn, 685; yrkja kann ek vánu verr, ; hann er svá orðhagr at hann mun yrkja saman rár-endana, 82 new ; and so in countless instances old and

2. generally, to make, compose; þessi rit era ort af afli ástar. 1; Guðs Sonr í þeirri bæn er hann sjálfr orti (the Lord’s Prayer), 655 i. 2.

III. usages; hvárki eldr né járn orti á þá neither fire nor iron worked on them, wrought their hurt, i. 11; en er þeir fundusk, ortu bændr þegar á til bardaga, the ‘bonders’ (peasants) at once set upon them, 110; Eríkr jarl orti því ekki á at berjask við Erling, at hann var frændstórr ok frændmargr, vinsæll ok ríkr, earl E. made no attempt to fight Erling because …, 27; yrki () á at Kyndilmessu, ok hafi öll átt at Miðfóstu, begin at Candlemass and have all done at Mid-Lent, 106: en ef þá skill á, hverr þeir sem fyrr orti á, began, caused to dispute, 455; hann svaraði stirt ok strítt, þá er menn ortu orða á hann, when people spoke to him, 69; en ræðu konungs svöruðu menn er hann orti orða á whom he addressed, 178; hann var hljljóðr ok fáskiptinn en þó kátr við menn þá er orða ortu á hann, vi. 109; hann svaraði fám orðum þótt orða værri yrt á hann (þó at orða yrti á hann, ), vii. 227; yrkti (sic) þá ok únáðaði kynsmenn Sem, harangued and vexed them, 65.IV. to take effect; þá tók at falla lið Erlings, ok þegar er á ortisk ok uppganga var greidd, when the day was about decided, 183; hversu sem at [á?] ortisk, however it so went, ii. 482; þar er svá, er at ort, when that reserve is made, i. 494.

2. , síðan fylktu þeir liði sínn, ok ortusk á þegar, ok börðusk, attacked one another and came to blows, 112: þeir ortusk á vísur, exchanged, capped verses, 24; sættusk þeir at kalla ok var þó at engu haldit, ok ortusk þeir um siðan, they capped verses (satirical) about it, i. 150.

Skammstafanir og tilvitnanir

pret.þátíð (e. preterite)
part.lýsingarháttur (e. participle)
A. S.Anglo-Saxon.
Engl.English.
Goth.Gothic.
O. H. G.Old High German.
i. e.id est.
cp.compare.
Gr.Greek.
Ed.edition, editions, edited.
mod.modern.
spec.specially.
imperat.boðháttur (e. imperative)
v. l.varia lectio.
reflex.reflexive.
viz.namely.
recipr.reciprocally.

Grág.Grágás. (B. I.)
Eg.Egils saga. (D. II.)
Stj.Stjórn. (F. I.)
N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
Orkn.Orkneyinga saga. (E. II.)
Mkv.Málshátta-kvæði. (A. III.)
Fbr.Fóstbræðra saga. (D. II.)
Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
Hkr.Heimskringla. (E. I.)
Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
Lv.Ljósvetninga saga. (D. II.)
Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)