leggja – Yrða: íslensk orðabók

þolfall

láta (e-n) liggja

hann lagði barnið í rúmið

leggja sig

fá sér blund eða stutta hvíld

þolfall

setja (e-ð) niður eða frá sér (e-s staðar)

hann leggur kassann varlega niður

ég lagði dagblaðið á eldhúsborðið

þau lögðu frá sér innkaupapokana

þolfall

(um framkvæmd) koma (e-u) fyrir

rafmagn var lagt í húsið

það á að leggja nýjan veg

þau lögðu parket á stofuna

hann lagði flísar á baðherbergið

fara af stað, halda burt

við lögðum á heiðina um hádegið

leggja af stað

leggja í hann

leggja upp <í ferðina>

leggja leið sína <um dalinn>

leggja frá bryggju

leggja á flótta

þágufall

koma bíl fyrir í bílastæði

hann leggur bílnum hjá búðinni

við lögðum í bílastæði

þágufall

hætta að nota e-ð (einkum tæki eða vél)

hún er búin að leggja gömlu kaffivélinni

þolfall

fella (e-n) í viðureign

hann lagði alla andstæðinga sína

þolfall

beita vopni (á e-n)

leggja hendur á <hana>

beita hana ofbeldi

leggja <óvininn> í gegn

stinga hann á hol

þolfall/það

fara, smjúga um

ilminn lagði um allt húsið

það leggur reyk út um gluggann

þolfall

frjósa á yfirborðinu

fjörðinn hafði lagt í frostinu

<bekkurinn> eins og hann leggur sig

allur og heill bekkurinn (í skólanum)

þau seldu vörulagerinn eins og hann lagði sig

leggja + að

leggja hart að sér

reyna sitt besta, vera duglegur

hún leggur hart að sér við námið

leggja fast að <honum>

ýta á hann (að gera e-ð)

leggja + af

leggja af

megrast, horast

hún hefur lagt töluvert af

þolfall

leggja + aftur

leggja aftur augun

loka augunum

leggja aftur hurðina

loka hurðinni

leggja + á

leggja á borð

setja diska, hnífapör o.þ.h. á matarborð

leggja <mikið> á <sig>

gera sér mikla fyrirhöfn eða erfiði

ég hef lagt mikið á mig við að skrifa skýrsluna

leggja <skatt> á <eldsneytið>

bæta skatti við eldneytisverðið

tollur er lagður á varninginn

leggja <ást> á <hana>

elska hana

leggja ríkt á við <hana> að <gæta sín>

áminna hana staðfastlega um það

leggja á

setja niður símtólið, slíta símtalinu

ég kvaddi og lagði á

leggja <álög> á <hana>

setja þessi álög á hana

leggja + fram

leggja sig (allan) fram

gera eins vel og maður getur, reyna sitt besta

þau lögðu sig öll fram við vinnuna

leggja fram <ársreikingana>

sýna ársreikningana, t.d. á fundi

stofnunin hefur lagt fram nýja fjárhagsáætlun

leggja + fyrir

leggja fyrir

safna sparifé

þolfallleggja <spurningu> fyrir <hana>

bera upp spurningu við hana

þolfallleggja fyrir sig <barnakennslu>

stunda, starfa við barnakennslu

leggja + inn

leggja <peninga> inn

láta peninga á bankareikning

hún lagði þúsund krónur inn á reikninginn hans

leggja + í

leggja (ekki) í <þetta>

þora þessu (ekki), áræða þetta (ekki)

ég lagði ekki í að minnast á þetta við hann

leggja í <miklar fjárfestingar>

fara út í þær

leggja í hann

halda af stað, fara af stað (í lengri ferð)

leggja + niður

leggja niður störf

hætta vinnu sinni, fara í verkfall

leggja niður vopn

hætta að berjast, semja (tímabundinn) frið

leggja niður <spilaklúbbinn>

hætta starfsemi spilaklúbbsins

leggja sig niður við <þetta>

vera svo ómerkilegur að gera þetta

hann gat ekki lagt sig niður við slíka vinnu

leggja <þetta> niður fyrir sér

velta þessu fyrir sér, íhuga þetta

leggja + saman

leggja saman <tölurnar>

gera samlagningaraðgerð á tölunum

ég legg saman 10 og 5 og fæ út 15

leggja saman tvo og tvo

(kunna að) draga réttar ályktanir

leggja + til

leggja <þetta> til

koma með þessa tillögu, stinga upp á þessu

ég legg til að þú bíðir aðeins

lagt er til að reglurnar verði endurskoðaðar

hafa <ekkert> til málanna að leggja

hafa engu að bæta inn í umræðuna

þágufall/þolfallleggja <henni> til <húsnæði>

útvega henni húsnæði

spítalinn leggur starfsfólkinu til einkennisbúninga

leggja sér <þetta> til munns

borða þetta

hún leggur eingöngu jurtafæði sér til munns

leggja til atlögu

hefja orrustu

leggja til <hans>

beita lagvopni á hann

hann lagði til hans með sverði

leggja + undir

leggja undir sig <landið>

taka landið á sitt vald

leggja + upp

leggja upp <í ferðina>

halda af stað í ferðina

leggja + upp úr

leggja <mikið> upp úr <þessu>

finnast þetta mikilvægt, vera umhugað um þetta

búðin leggur mikið upp úr persónulegri þjónustu

leggja + út

leggja út <vissa upphæð>

borga hana (einkum fyrir hönd annarra)

ég lagði út fyrir sameiginlegri gjöf okkar

leggja + út af

leggja út af <textanum>

nota textann sem undirstöðu í mál sitt (oft prestur sem leggur út af ritningargrein)

leggja + út í

leggja út í <mikla fjárfestingu>

fara út í hana

leggja + við

leggja <tvo> við <þrjá>

bæta 2 við 3, leggja saman 2 og 3

leggja <rækt> við <vinskapinn>

rækta vinskapinn, sýna honum ræktarsemi, alúð

→ sjá: leggjast so, lagstur lo

Orðasambönd

hafa lagt gjörva hönd á margt
hafa nóg fyrir sig að leggja
leggja að
leggja að bryggju
leggja að landi
leggja að leðurhlustirnar