Yrða

þegn

nafnorðkarlkyn
[ þegn; thegn, thane; degan; þegan; whence unter-than, under-dan (?); τέκνον; the root word remains in ge-deiben, answering to τεκειν; degen (a sword) is quite a different word, being a Romance word, deger, akin to dagger, see Grimm’s Dict. ii. 895, 896]:—a thane, franklin, freeman, man; sá þegn er þenna gyrðil á, 298; þegn kvaddi þegn, vii. (in a verse); gamall þegn, 9; ungr þegn, 159; ef mik særir þegn, 152; þegns dóttir, a man’s daughter, (in a verse); Mörðr kvaddi oss kviðar þegna níu, us nine franklins, nine neighbours, 238; ek nefni þegn í fimmtardóm, i. 73; hann lézk eigi vita hverr þegn hann væri, he said he knew not what person he was, 100: (lítið er mér um þat, veit ek eigi hverr þegn þú ert, ii. 81); hvat þegna er sjá enn orðfæri maðr? (Unger) 221; prúðr þegn, a brave yeoman, (in a verse); öndverðr þegn, a brave thane, a brave man, Rafn 193; vígligr þegn, 51; þegiðu Þórir, þegn ertú úgegn, vi. (in a verse): , þegn ok þræll, thane and thrall, freeman and bondman, all men, i. 270, i. 45, ii. 35; bú-þegn, a franklin; far-þegn, a traveller; ek ok mínir þegnar, I and my men, v. 138; Búa þegnar, x. 258; þegns hugr, þegns verk, = drengs hugr, drengs verk,
2. a husbandman, good man, with the notion of liberality; svá er sagt at hann sé ekki mikill þegu við adra menn af fé sínu, Ísl. ii. 344; veit ek þat sjálfr at í syni mínum var(at) ílls þegns efni vaxit, 11; auðigr maðr ok íllr þegn, a rich man, but a bad host, i. 189 (íllr búþegu, ); hittu þeir inn fjórða búanda, var sá beztr þegn þeirra, iv. 187.II. as a law term, a liegeman, subject; skaltú vera þegn hans, er þú tókt við sverði hans at hjöltunum, i. 15; játuðu skattgjöfum ok görðusk konungs þegnar, i. 137; hann vill vera yðarr Dróttinn ef þér vilit vera hans þegnar, 126; en nú er þeir görvir þrælar konungs þegna hér í Noregi, vi. 38; lönd ok þegna, 92; svarið konungi land ok þegnar á Íslandi, 1281; Magnúss konungr bauð öllum sínum þegnum ok undir-mönnum á Íslandi, i. 684: tekr konungr fjóra tigu marka í þegngildi fyrir þá sem aðra þegna sína, 253; þér eigit góðan konung en hann þegna ílla, iv. 341; Krists þegn, himins þegnar, ‘Christ’s-thanes,’ heaven’s-thanes, ; þegngildi, bæði þegn ok bætr, 166; bæta fullar bætr ok svá þegn ef hann deyr af bjargleysi, 272,
Skammstafanir og tilvitnanir
  • m.karlkyn (e. masculine)
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • O. H. G.Old High German.
  • Hel.Heliand.
  • Germ.German.
  • Dan.Danish.
  • Gr.Greek.
  • qs.quasi.
  • allit.alliteration, alliterative.
  • i. e.id est.
  • l. c.loco citato.
  • Post.Postula sögur. (F. III.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Stor.Sona-torrek. (A. III.)
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Fs.Forn-sögur. (D. II.)
  • Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
  • Am.Atla-mál. (A. II.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Lex. Poët.Lexicon Poëticum by Sveinbjörn Egilsson, 1860.
  • Ann.Íslenzkir Annálar. (D. IV.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
  • Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
  • D. N.Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)