Yrða

hníga

sagnorð
hníg; hné, hnétt, hné, hnigu; hneig is very rare in old vellum, 112, vi. 280, viii. 21, 60, i. 106, 89, else always hné, as also in poets—Jesú blóð hér til jarða hné | jörðin aptur svo blessuð sé, 3. 10; hniginn: with , hnék-at, 11; hnígr-a, 159, (in a verse); [ hneivan = κλίνειν, Luke ix. 12; hnîgan, hnâh; hnîgan; hneig-ja]:—to bow down, sink, fall gently; of a stream, the sun, a felled tree, a dying man, , heilög vötn hnigu af fjöllum, 1. 1; fóru þar til er vötn hnigu til vestr-ættar af fjöllum, 4; tré tekr at hníga ef höggr tág undan, 56: to sink, fall dead, h. at velli, 2. 8; Baldr er hné við bana-þúfu, ; Hamðir hné at húsbaki, 32; hnígra sá halr fyrir hjörum, 159, 25, , 191; hniginn fyrir oddum, ; hniginn í hadd jarðar, ; hné hans um dólgr til hluta tveggja, hendr ok höfuð hné á annan veg, 3. 23; ok kvað annan-hvárn verða at h. fyrir öðrum, Ísl. ii. 263; sinn veg hné hvárr þeirra af húsmæninum, 195; síðan hné hann aptr ok var þá dauðr, 223; þá hné (hneig ) hann á bak aptr ok var þá andaðr, 70; Hjálmarr hnígr at (þúfunni) upp, ii. 216; þá hné hann aptr ok sprakk af harmi, i. 357 ( i. 106); hné margr maðr fyrir honum ok lét sitt líf, i. 193: the phrase, hníga at velli, h. í gras, h. at grasi, to sink to the ground, bite the grass, 2. 8; áðr en ek hníga í gras, Ísl. ii. 366; mann mun ek hafa fyrir mik áðr ek hníg at grasi, 378; mannfólkit greipsk í bráða-sótt, svá at innan fárra nátta hnigu (died) sjau menn, ii. 35; Einarr sat svá at hann hneig upp at dýnunum, ok var þá sofnaðr, vi. 280, (hneg, 60, ); hann hné niðr höfði sínu, he drooped with his head, 489; þá hné Guðrún höll við bólstri, G. sank back in the bed, 1. 15.
2. ,
α. of ships, to rise and fall, toss on the waves; skip hnigu um lög, , vi. (in a verse).β. hníga at rúnum, 3. 4; h. at armi e-m, to sink into his arms, 2. 23.
3. with ; h. til e-s, to swerve towards; þeim er hníga vilja til hans vináttu, viii. 239; sá er yður þjónosta hneig til, whom you served, 21; var jafnan þeirra hlutr betri er til hans hnigu, 47, vi. 414; ok því á hann heldr til vár at hníga en yðar, 540; allir konungar þeirra landa hnigu undir hans vald, 560: to bow down, pay homage to another, allir menn er þar vóru hnigu þeim manni, 330; Emundr gekk fyrir hann ok hneig honum ok kvaddi hann, 85; hinir hæstu turnar hafa nú numit honum at hníga, 90; hann hnígr (yields) eigi fyrir blíðu né stríðu, 625. 95.II. , h. til liðs, hjálpar við e-n, to side with one; þessir hnigu allir til liðs við Karl inn Rauða, 137; hnékat ek af því til hjálpar þér, 11; hneig mikill fjölði engla til hans, 112 new : to incline, turn, of a scale in the balance, þá hnígr mannfallit í þeirra lið, of a battle, 134; ok var þat lengi at eigi mátti sjá hvernig hníga myndi, which way the scale would turn (in a battle), 70, 148; hnígr nú sýnt á Frankismenn, the day turns visibly against the F., 193.III. , at hníganda degi, at the fall of day, 40; vera hnígandi, to be failing, on the decline, 162; með hníganda yfirbragði, with a falling, drooping face, 542.
2. hniginn, stricken in years; Þorsteinn var þá hniginn, 24; mjök h., well stricken in years, ix. 501; hann görðisk þá heldr hniginn at aldri, 187; hniginn á aldr, id., 216, 346; h. í efra aldr, i. 346.
β. of a door, shut; the word hnigin shews that in olden times the door was shut up and down, as windows at the present time, and not moved on hinges; var hurð hnigin, 23; hnigin á gátt, sunk in the groove, 16; h. á hálfa gátt, half shut, half down the groove; hurð h. á miðjan klofa, id., iii. 74; h. eigi allt í klofa, 125; hnigin er helgrind, i. (in a verse).
Skammstafanir og tilvitnanir
  • pres.nútíð (e. present)
  • pret.þátíð (e. preterite)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • sing.eintala (e. singular)
  • e. g.exempli gratia.
  • mod.modern.
  • part.lýsingarháttur (e. participle)
  • neg.negative.
  • suff.suffix.
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • O. H. G.Old High German.
  • cp.compare.
  • etc.et cetera.
  • Ed.edition, editions, edited.
  • l. c.loco citato.
  • poët.poetically.
  • prepp.forsetning (e. preposition)
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • act.germynd (e. active)
  • pass.þolmynd (e. passive)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Mork.Morkinskinna. (E. I.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Pass.Passiu-Sálmar.
  • Og.Oddrúnar-grátr. (A. II.)
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Hkv.Helga-kviða Hundingsbana. (A. II.)
  • Orkn.Orkneyinga saga. (E. II.)
  • Am.Atla-mál. (A. II.)
  • Hdl.Hyndlu-ljóð. (A. II.)
  • Hðm.Hamðis-mál. (A. II.)
  • Skm.Skírnis-mál. (A. I.)
  • Hkm.Hákonar-mál. (A. III.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Darr.Darraðar-ljóð. (A. III.)
  • Bm.Bjarka-mál. (A. II.)
  • Skv.Sigurðar-kviða. (A. II.)
  • Lv.Ljósvetninga saga. (D. II.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • Njarð.Njarðvíkinga saga. (D. II.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Karl.Karla-magnús saga. (G. I.)
  • Gkv.Guðrúnar-kviða. (A. II.)
  • Lex. Poët.Lexicon Poëticum by Sveinbjörn Egilsson, 1860.
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
  • Al.Alexanders saga. (G. I.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Rm.Rígsmál. (A. II.)
  • Gísl.Gísla saga. (D. II.)