kveða
óflokkað
kveðr, kvað, 2nd kvatt, kvattú, vi. 386, kváðu, kvóðu, and kóðu, 24, 12, 48, viii. 71, xi. 107; kvæði; kveð, kveð-þú, kvettú, vi. 361, kveddu; with , kveðk-a-ek, I say not, Ýt. 7: [ qiþan = λέγειν, εἰπειν, ἐρειν; cweðan; quoth; quedan; quäda; kvæde; in-quit]:—to say; né því er kveðr kona, nor what a woman says, 83; at þú Frey kveðir úleiðastarr lifa, 19; kveða (dicunt) Heimdal valda véum, 13: in an epic sense, to say, orð kvað þá Vingi, 37, 38; Glaumvör kvað at orði, 30, 32; ok hann þat orða, alls fyrst um kvað = Homer’s καί μιν φωνήσας …, 2, 3, 9, 12; or, þá kvað þat Heimdalr; Þá kvað þat Þórr; þá kvað þat Þrymr, 15, 17, 18, 20, 22, 25, 30; Egill fékk úgleði mikla svá at hann kvað eigi orð, 518; k. gleði-orð, to say a cheerful word, 89 new ; þeir kvóðu ekki gott orð at honum, 655 vii. 3; er hann hafði þat mælt, þá kvað hann úti annat orð, xi. 16; hverr þessa stafa, ef hann verðr í nef kveðinn, if he is nasal in sound, 162; lýsingar-váttar Marðar kváðu svá at orði, 233; til báls ok til brands kveðr at fornu máli, as it is said in old saws, i. 50; Rannveig kvað vel at hann færi útan, 111:—with , hón kvad þar eigi kvenna-vist, vii. 274; kveðum þá mæla (let them speak) á várar tungur, 656 C. 6: the kvað ( kvu) as or , ‘tis said, they say, það kvað (kvu) vera, they say so.
2. with ; kveða at, so to say; svá mátti at kveða, id., xi. 72; er svá mun mega at k. at líf manna lægi við, 78; kveðr svá at, it is so said, 83; þá er svá at kveðit, 3; lögsögumaðr skal ráða ok at kveða (determine) hvar hvergi dómr skal sitja, i. 27: to pronounce, sound, 165; mikill harmr er at oss kveðinn, mickle harm is doomed us, 201; mikit er at Kjartani kveðit (there’s mickle said against K., he is a doomed man), ok mun úhægt vera at göra við forlögum þeirra, 190: það kveðr mikið (lítið) að e-u, to be of great (small) influence or importance:—kveða á, to fix, determine, i. 35, 39, 90, 74; var kveðit á brullaups-stefnu, 40; var gört um málit ok kveðit á fégjöld, 111, 68: to state, kveðr þar skýrt á þetta, it is expressly stated there, 334: a law term, to cancel, object to, kveða á gögn, to cancel the evidence, i. 67, 106: to fix, make up one’s mind, resolve, 100, 3, 252: ákveðinn, fixed, appointed, 256: fated, eigi má saka þik um þetta, segir Njáll, þvíat slíkt er mjök ákveðit, 166: ákveðin orð, an agreement, stipulation, ii. 372; með ákveðnum orðum, in express words, 89; vant er mér þat at skýra með ákveðnum orðum, 660; með ákveðnu, id., 208; mun ek ákveðit göra, hverir þar skulu vera, Ísl. ii. 346: ákveðin orð, pointed, libellous words, 57:—kveða við, to reply, 26:—k. upp, to pronounce, make known, 10, vii. 88.II. to sing; hón bað Þorstein kveða nokkut, 159; skemti Stúfr ok kvað flokk einn, ok er lokit var bað konungr hann enn k.—Hversu mörg hefir þú nú kvæðin kveðit? … hví kveðr þú flokka eina? vi. 391; skyldi ok engi kveða vísurnar, 71; Egill orti alla drápuna, ok hafði fest svá at hann mátti kveða um morguninn, 421; k. kvæði, Ísl. ii. 232; þótt hann kveði út kvæði þetta, v. 175; konungr mælti, tel þú oss kvæði nokkut,—Þormóðr settisk upp ok kvað hátt mjök, svá at heyrði um allan herinn, hann kvað Bjarka-mál en fornu, 207; harm hóf upp kvæðit ok kvað hátt, 427; slógu þá konur hring umhverfis hjallinn, en Þorbjörg sat uppi á seiðhjallinum, kvað Guðríðr þá kvæðit svá fagrt ok vel, at engi þóttisk heyrt hafa með fegri rödd kvæði kveðit, 378: in usage kveða is used of the rhapsodic delivery of a ballad (ríma), half reciting half singing, thus say, kveða rímur, to recite a ballad, as also kveða vel, to recite, sing well; hann er góðr kvæða-maðr, he is a good ballad-singer, but never of a hymn or full melody; þeir riðu um bygðina kveðandi um daginn, xi. 376; þá ferr hann með fjölkyngi, ef hann kveðr þat eða kennir, ; nú eru Háva-mál kveðin, Háva höllu í, 165; ok Austmarr jöfri Sænskum gýmis ljóð at gamni kveðr, Ýt. 18; þar sat kona við kvern ok kvað forkunnar fagrt, vii. 233.
2. to make a verse; kvettú nú, Þjóðólfr, um deild þeirra, … Þjóðólfr kvað (and the verse follows), vi. 361; kveða vísu, to make a ditty, , passim; kvæðit var mjök kveðit, v. 173; þessi vísa var ílla ort ok skal ek kveða aðra betri, hann kvað, vi. 416; heyr þjóðskáldit! kvattú svá, gröm, skömm? ekki eru þær hendingar jafnhávar, 386:—kveða á e-n, to challenge one in a song; kalla þær sé kveðit sik á | af kærleiks elsku-fundum, Skíða R. 3.3. kveða við, to scream; kvað sá við í því er kesjan stóð á honum miðjum, viii. 354; hundrinn kvað við hátt, 114: to sound, því næst kvað lúðr við, the trumpet sounded, vi. 16, vii. 288; þeir létu kveða við lúðra sína, ix. 527; í því kvað við klokka, i. 417, iii. 60, ix. 510.
III. to say of oneself; þeir er biskupar kváðusk vera, who said they were bishops, 13; hann kveðsk eigi ríða mundu, 12; Njáll kvaðsk með því einu fara myndu, 105; þeir kváðusk eigi vita hverju gegndi, vii. 272; þeir er sét kveðask hafa seglin, 322; þeir kóðusk koma mundu, xi. 107; hann kvaðsk þess albúinn, 100; Óttarr kvaðsk eigi vara, at …, 87.2. also , mér kveðsk = eg kveð mér; er þér kveðsk þá þykkja gott at deyja, xi. 153; hafði hann fátt um í fyrstu, en kvaðsk þetta (= kvað sér þetta) þó vel líka, ix. 291; Kára kvaðsk ( Kári kvað sér) önnur ferð betri þykkja, K. said he would like better to take another course, 139; herfiligt kveðsk honum þykkja at hokra þar fyrir stokkum eða steinum, ii. 505; Glúmi kveðsk því betr þykkja, 286; kvaðsk þeim horfin-heilla at þykkja, vii. 272; honum kveðsk vel á lítask, vi. 99; þeim kvaðsk þykkja sér vandalaust, 107; Vigdísi kvaðsk eigi vera um lygi, 44; honum kvaðsk meira um at halda fram, iii. 447; honum kvaðsk svá hugr um segja, 3. kveðask at, to exchange songs, a game played at a wake or dance; sá leikr var mönnum tíðr, at kveðask skyldu at, karlmaðr at konu, ok kona at karlmanni, i. 165: in usage, kveðast á, to cap verses, each party in turn replying in a verse beginning with the letter with which the preceding one ends; Komdú nú að kveðast á | kvæðin okkar stór og smá, a ditty, kveða á II. 2. above.
Skammstafanir og tilvitnanir
- sing.eintala (e. singular)
- pret.þátíð (e. preterite)
- pers.person.
- pl.fleirtala (e. plural)
- subj.viðtengingarháttur (e. subjunctive)
- imperat.boðháttur (e. imperative)
- mod.modern.
- neg.negative.
- suff.suffix.
- pres.nútíð (e. present)
- Ulf.Ulfilas.
- A. S.Anglo-Saxon.
- Engl.English.
- O. H. G.Old High German.
- Swed.Swedish.
- Dan.Danish.
- cp.compare.
- Lat.Latin.
- Ed.edition, editions, edited.
- infin.nafnháttur (e. infinitive)
- proncd.pronounced.
- adv.atviksorð (e. adverb)
- absol.absolute, absolutely.
- prep.forsetning (e. preposition)
- adverb.adverbially.
- gramm.grammar.
- i. e.id est.
- part.lýsingarháttur (e. participle)
- Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
- reflex.reflexive.
- impers.ópersónulegt (e. impersonal)
- recipr.reciprocally.
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Ls.Loka-senna. (A. I.)
- Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
- Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Hm.Hává-mál. (A. I.)
- Skm.Skírnis-mál. (A. I.)
- Gm.Grímnis-mál. (A. I.)
- Am.Atla-mál. (A. II.)
- Þkv.Þryms-kviða. (A. I.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Vígl.Víglundar saga. (D. V.)
- SkáldaSkálda. (H. I.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
- Ver.Veraldar saga. (E. II.)
- Grág.Grágás. (B. I.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- Fs.Forn-sögur. (D. II.)
- Hkr.Heimskringla. (E. I.)
- Grett.Grettis saga. (D. II.)
- Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
- K. Á.Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)
- Bjarn.Bjarnar saga. (D. II.)
- Gísl.Gísla saga. (D. II.)
- Þorf. Karl.Þorfinns saga Karlsefnis. (D. II.)
- K. Þ. K.Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
- Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
- Íb.Íslendinga-bók. (D. I.)
- Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
- Rd.Reykdæla saga. (D. II.)
- Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)