Yrða

fara

sagnorð
1
hreyfa sig burt, leggja af stað
lestin fer eftir 10 mínútur
við fórum heim eftir tónleikana
þau fóru inn í búðina
hann fer til útlanda í næstu viku
fara erindisleysu
fara ferða sinna
fara um, hreyfa sig um
hún fer allra sinna ferða fótgangandi
fara leiðar sinnar
halda á brott, fara sína leið
2
bera sig að, athafna sig (á e-n hátt)
farðu varlega í kvöld
fara huldu höfði
vera nafnlaus, óþekktur á e-m stað
fara sér hægt
fara, ferðast hægt
3
enda, lykta (e-n veginn)
hvernig fór fótboltaleikurinn?
allt fór vel á endanum
fara flatt á <viðskiptunum>
fara illa út úr þeim
4
þágufall
passa (e-m), klæða (e-n) vel eða illa
þessi litur fer þér vel
5
eiga (vel) við, passa, hæfa
málverkið fer vel á þessum vegg
6
sem háttarsögn með nafnhætti: byrja
það fór að rigna
mér var farið að leiðast
hundurinn fór að gelta
7
sem háttarsögn með lýsingarhætti nútíðar, táknar framvindu
veðrið fer hlýnandi
sjúklingnum fór smám saman batnandi
8
í samböndum blótsyrða
fari það kolað
fari <hún> norður og niður
fari <hann> til fjandans
9
fara + að
a
fara <svona> að <þessu>
gera <þetta> svona, á þennan hátt
hvernig fer maður að því að skipta um dekk?
þú fórst ekki rétt að þessu
b
fara vel að <honum>
beita hann blíðu eða kurteisi
c
fara að <reglunum>
fylgja, hlýða reglunum
10
þágufall
fara + aftur
<öllu> fer aftur
allt er á niðurleið, versnar, hnignar
hann segir að heiminum fari stöðugt aftur
<henni> fer aftur
hún sýnir afturför, verður lélegri (t.d. til heilsunnar)
11
fara + á
a
það fer vel á <þessu>
það passar vel, hæfir vel
það fer vel á því að hafa rauðvín með matnum
b
fara á hausinn/höfuðið
verða gjaldþrota
12
fara + á bak við
fara á bak við <hana>
gera e-ð án hennar vitundar, hafa hana ekki með í ráðum
13
fara + á mis við
fara á mis við <menntun>
hafa ekki fengið menntun, tækifæri til menntunar
14
fara + betur
<benda á það> sem betur má fara
benda á það sem þarf að laga
15
fara + eftir
fara eftir <reglunum>
fylgja, hlýða reglunum
hún fór alveg eftir leiðbeiningunum
16
þágufall
fara + fjarri
<þessu> fer fjarri
það er langt frá því
því fer fjarri að við höfum gert eitthvað ólöglegt
17
fara + fram
a
þágufall
<nemandanum> fer fram
nemandinn verður betri, nær betri árangri
skólanum hefur farið fram í alþjóðlegum samanburði
b
<útskriftin> fer fram <í stóra salnum>
hún gerist þar, er haldin þar
c
meðan þessu fór fram
meðan þetta gerðist, átti sér stað
18
fara + fram á
fara fram á <kauphækkun>
óska eftir, biðja um kauphækkun
19
fara + fram hjá
<þetta> fer fram hjá <honum>
hann tekur ekki eftir þessu, gefur því ekki gaum
það fór alveg fram hjá mér hvaða dag hann nefndi
það hefur vart farið fram hjá neinum að jólin nálgast
20
fara + fram úr
a
fara fram úr (bílnum)
aka fram fyrir hann á veginum
það er bannað að fara fram úr hérna
b
<þetta> fer fram úr <mínum> björtustu vonum
þetta er meira eða betra en ég gat vonað
21
fara + frá
a
fara frá
færa sig, vera ekki fyrir
geturðu farið frá, ég þarf að komast inn
b
fara frá <henni>
yfirgefa hana, t.d. eiginkonuna
22
fara + fyrir
a
fara fyrir <hópnum>
vera leiðtogi eða málsvari hópsins
reyndasti maðurinn fór fyrir leiðangrinum
b
það fer <mikið> fyrir <ísskápnum>
ísskápurinn er fyrirferðarmikill, plássfrekur
það fer <lítið> fyrir <vilja til sátta>
menn virðast ekki vera áfjáðir í sættir
c
það fór illa fyrir <henni>
henni farnaðist illa, það gekk ekki vel hjá henni
23
fara + hjá
a
fara hjá sér
verða skyndilega feiminn, vandræðalegur
hún fór hjá sér þegar hann horfði á hana
b
það fer ekki hjá <þessu>
þetta hlýtur að vera eða gerast, þetta er óhjákvæmilegt
það fór ekki hjá því að sagan bærist út
24
fara + í
a
fara í <peysu>
klæða sig í peysu
farðu nú í skóna, við ætlum út
b
fara í vinnuna
halda til vinnu sinnar
fara í <samkvæmi>
c
það fer <mikill tími> í <þetta>
miklum tíma er varið, eytt í þetta
allur dagurinn fór í að gera hreint
d
<þessi hávaði> fer í mig
hann veldur mér óþægindum, truflar mig
<maturinn> fer <vel> í mig
hann hefur ágæt áhrif á mig
25
fara + í kringum
fara í kringum <lögin>
notfæra sér glufur í löggjöfinni
26
fara + í sundur
<bandið> fer í sundur
bandið slitnar
27
fara + með
a
fara illa með <bílinn>
gefa bílnum slæma meðferð
fara vel með <hjólið>
gefa hjólinu góða meðferð
b
fara með heilsuna
eyðileggja heilsuna
hann fer með heilsuna ef hann heldur áfram að drekka
c
fara með <hana> <þangað>
taka hana með sér þangað
hann fór með börnin í dýragarðinn
ég ætla að fara með stólinn til bróður míns
d
fara með <henni> <þangað>
fara í fylgd, félagsskap með henni þangað
viltu fara með mér á listasafnið?
e
fara með <kvæðið>
lesa kvæðið upphátt
f
fara með <umboð ráðherra>
vera með, hafa umboð hans
g
þarna fórstu með það
sagt í tilsvari: þarna gekkstu of langt, þarna er vandi á höndum
28
fara + ofan af
fara ekki ofan af <skoðun sinni>
víkja ekki, hvika ekki frá skoðun sinni
29
fara + saman
a
<þetta tvennt> fer <vel> saman
þetta tvennt hæfir hvort öðru, passar vel saman
húsgögnin í stofunni fara einstaklega vel saman
akstur og áfengi fer ekki saman
b
<þetta tvennt> fer saman
þetta tvennt fylgist að
vændi og fíkniefni fara oft saman
30
fara + um
a
fara um <veginn>
gera leið sína um veginn
fjölmargir ferðamenn fara um þjóðgarðinn
b
fara um koll
falla úr lóðréttri stöðu í lárétta, detta á hliðina
blómavasinn fór um koll
c
það fer <vel> um <mig>
ég hef það þægilegt, notalegt
það fór vel um okkur á hótelinu
d
það fer um <mig>
ég fyllist óhugnaði
31
fara + utan
leggja af stað til útlanda
32
fara + úr
fara úr
taka af sér fötin, afklæðast
fara úr <peysunni>
afklæðast henni
gestir eru beðnir að fara úr skónum
33
fara + út
a
fara út
leggja af stað til útlanda
b
fara út að borða
fara á veitingahús
fara út að skemmta sér
fara á ball, árshátíð o.þ.h.
34
fara + út í
a
fara út í <verslunarrekstur>
ráðast í, hefja verslunarrekstur
b
fara út í <smáatriði>
gera grein fyrir þeim, útskýra þau
það er ekki tími til að fara út í einstök atriði samningsins
35
fara + út úr
fara <vel> út úr <viðskiptunum>
fá góða niðurstöðu, útkomu úr þeim, hagnast á þeim
mörg fyrirtæki fóru illa út úr lántökum sínum
36
fara + við
<skórnir> fara <vel> við <buxurnar>
skórnir passa við buxurnar, eru í samræmi við þær
37
fara + yfir
fara yfir <verkefnin>
lesa og leiðrétta verkefnin
það þarf að fara aftur yfir útreikningana
38
fara + yfir í
fara yfir í <heilsufæði>
skipta yfir í hollt fæði
39
fara + yfir um
fara yfir um
bilast á geði
→ sjá: farast so, farinn lo
Orðasvið og orðasambönd
brottför
Orðasambönd
  • að fara á bita
  • að fara í súpu
  • allt fer á bullandi sund
  • allt fer á tvist og bast
  • allt fer í bál
  • allt fer í klúðri
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
fer
fór
2.p.
ferð
fórst
3.p.
fer
fór
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
fari
færi
2.p.
farir
færir
3.p.
fari
færi
Nh.
fara
Sagnb.
farið
Lh. nt.
farandi
Boðháttur
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
far
farðu
farið
Spurnarmyndir
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
ferðu
fórstu
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
farirðu
færirðu
Ópersónuleg notkun
Frumlag í þágufalli
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
fer
fór
2.p.
fer
fór
3.p.
fer
fór
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
fari
færi
2.p.
fari
færi
3.p.
fari
færi
Ópersónuleg
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
3.p.
fer
fór
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
3.p.
fari
færi
Lýsingarháttur þátíðar (sterk beyging)
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
farinn
farin
farið
Þf.
farinn
farna
farið
Þgf.
förnum
farinni
förnu
Ef.
farins
farinnar
farins