Yrða

með

forsetning
, also meðr, a form common in and in legendary writers, but not in the classical writers or in speech or writing; [ meþ = σύν and μετά; and Chaucer, mid; it remains in only in ‘mid-wife,’ ‘with-wife,’ náveru-kona, nær-kona, yfirsetu-kona; mit; med; μετά]:—with, along with, a with and ; with it has the notion of coming or going in company, with of bringing or fetching; thus, hann kom með honum, he came along with, in company with him; but hann kom með hann, he brought him wilh him.
WITH DAT.
With, along with, together with; Þórólfr var með konungi, 29; hann var þar með Otkatli, 73; hann kvaddi hann til ferðar með sér, id.; hann stóð upp ok Kolskeggr með honum, 58; með honum var sá maðr Íslenzkr er …, 157; hann fór útan með honum, 196: Unnr dóttir hans fór með honum, 4; fara á fjall með húskörlum, 10; vera með goða, to be in his jurisdiction, i. 108; hón hafði á skipi með sér sextigi karla, with her, under her command, 109; brott með sér, 114, and in endless instances.
II. denoting assistance, help, with; til umráða með sér, i. 5; leggja til með e-m, to help one by word or deed, 7: to give one advice, xi. 81; sjá á með e-m, to look after, help, 113; vita e-t með e-m, to be privy to, an accomplice in a thing, 136; bætti hann þat með mér, he mended it for me, vii. 158; fá menn með sér, to get followers, to mót, 180.III. denoting instrumentality, by, with; með öxi, vi. 6; verja sik með sverðum, með skjöldum, 272; með atgeirinum, 120; skip skarat með skjöldum, 78; falda sér með motri, 202, and passim; or , the being understood, an instrumental dative, höggva sverði, leggja spjóti, taka höndum, stíga fótum, and in endless similar instances.IV. by, through, partly denoting means, partly accompaniment, by, through, with, using; með harðfengi ok kappi, 98; með mikilli snild, með fögrum orðum, 84; með hans ráði, 58; með ráði konungs, 35; með lögum, með úlögum, 106, 234; með ráni, by violence, 5; með vegsemd, blíðu, x. 235; með íllyrðum, 128; með vitsmunum mínum, 262; með hlaupi, by running, 12; með (through) atgöngu Gunnlaugs, Ísl. ii. 210; með váttum, 101; með einum hug, with one mind, 37; með gráti, x. 261; með gleði, 220; með reiði. 108: með hættu, 46; með sannyndum. forsooth, truly, 175; með sönnu, forsooth, vii. 158, 76; með sama hætti, in the same way, 272; með þessum hætti, x. 220; með nokkuru móti, 164: also , mæla fögrum orðum, þegja þunnu hljóði, , passim.V. including, inclusively; hundrað manna með nábúum Njáls, 208; ok eru þá tólf menn, ór fjórðungi hverjum með þeim, including themselves, i. 72: sjau vetr ok tuttugu með þeim enum fyrsta, including the first, x. 410; fimmtán menn með þeim fimm, er …, 266; þar var vinátta mikil með frændsemi, friendship as well as kin, Ísl. ii. 209; nótt með degi, both night and day, i, passim:—ok þat með (therewith), at …, 5; þá, veit ek mesta orrostu-menn, ok þat með, at þeir hafa vápn svá góð, at …, 44; þann dag, ok nóttina með, and the night too, 207; sagði hann þetta meðr, he said this too, added this, 130.VI. with, among, between, amidst; með þeim bræðrum, vii. 240; samðisk með þeim feðgum, Ísl. ii. 210; dró seint saman með þeim, ii. 259; þar varð íllla með þeim, 39; var fátt um með þeim bræðrum nokkura hríð, 2; þar skilr með þeim, there they parted, 75 new ; þat var siðr með kaupmönnum, 265; með mönnum, among men, 46; eigi er þó kosta-munr með ykkr Njáli, 52; með þeim Ingjaldi, 44; skipta, deila með e-m, to share among, 311; deila víg með verum, 22, 25; þeir skiptu ríki með sér, i. 108; þreyta e-t með sér, to fight it out among themselves, 31; ef engi væri túlkr með kaupmönnum, 76; var deila mikil með sonum hans, 367; var með þeim en kærsta vinátta, 2:—fara (to travel) með úkunnum þjóðum, 21; sízt ek með fólkum fór, 48; koma með e-m, to come among, 30, 39; er með horskum kemr, 19, 63; maðr er með mörgum kemr, 62; er með snotrum sitr, 5, 23; þótt hann með grömum glami, 30.VII. denoting inward quality, with, in; svá hefir hann nátturu mikla með sér, 44; öllum sem lifs-andi er meðr, ; flesta hluti hefir hann þá með sér, er prýða máttu góðan höfðingja, x. 535; hann hafði alla þá, hluti með sér er konung prýðir, xi. 217; svá er mál með vexti, so shapen, 43; limaðr vel með höadum ok fótum, 20.
2. skip með gyltum höfðum, x. 2; dreginn á leo með gulli, 78; hross með söðlum, a horse with the saddle on, 253; skip með reiða, 35; klæði með mörgum litum, 517; með sínum lit hverr, i. 316; vera úti með sólsetrum, to be out (of a shepherd) with sunset, 43.
VIII. along, following, of direction, with an adverb, denoting the direction; upp með, ofan með, fram með, norðr með, út með, inn með; ofan með á, 43; upp með ánni, 253; upp með Rangá, 74; suðr með landi, i. 38, ii. 3: með endilöngu landi, ix. 33; hann gengr með reykinum, 58; með sjónum, ii. 5; með hafinu, along the sea, on the horizon, xi. 136; áin var leyst með löndum, 358; með eggju, 9.
2. með stöfnum, from stem to stern, all along the ship, i. 16 (see kveyfa); var þá hroðit með stöfnum skipit, 81; með endum, from one end to another, (in a verse): fara með húsum, to go from house to house, begging, i. 192; biðja matar með bæjum, ii. 271.
IX. adverbial usages; með öllu, altogether, quite, 4; með öllu skjótt, all of a sudden, x. 136; með því at, in case that, 44; með því at ek falla, in case I fall, vii. 274; en með því at yðr líki þetta, x. 261: as, because, in consequence of, en með því at menn vóru hraustir, þá komask þeir yfir ána, 46, passim: hér-með, herewith, farther; þar-með, therewith, id., Skíða R. 11.X. with verbs; ganga með barni, to go with child; ganga með e-u, to confess; taka með, to accept; mæla með, to speak for, recommend; fara með, to treat, go with; gefa með, to give a fee of alimentation; leggjask með, to lie with; eiga barn með konu, to have a child in wedlock, and so on; see the verbs.WITH ACC.With, with the notion of bearing, bringing, carrying, treating, conducting; fara með vápn, to fare, go, carrying a weapon, vii. 240; hann fór suðr aptr með miklar vingjafir, id.; þeir fóru aptr með skip þat, er, 29; með lið sitt, 11; kom með horn fullt, 213; gékk at borðinu með handlaugar, 52; ganga út með dómendr sína, i. 37; fara brott með föt sín, 300; með þessa menn, i. 333; þeir hljópu á brott með konur þeirra, lausafé ok bátinn, 35; hann fór til Íslands með konu sína ok börn, 205; ef hann leitaði vestan um haf með her sinn, i. 26; fara með her á hendr e-m, 120; mjöðdrekku er hann fór með, 240; at þeir skyldu fara með sveit sína, 74; skip þat er hann fór með, id.; ef ek mætta með þik komask, ii. 108; farina með erfðina, 7.
2. , fara með sök, mál, , to conduct, manage a case, 86; fara af hljóði með þessa ráða-görð, 103; þeir fóru með þann hug, to carry that mind, intention, 99; með vátta, with witnesses; með eið, on oath, i. 20, 243 (but með váttum, 101): með hver skil, by what way of proceeding, id.: með engi lögskil, in no lawful manner, 296; þat varð með atburð, by accident, ii. 172: in regard to, ú-afskiptinn með mála-ferli, 73, (rare.)
II. with, among; kom með fróð regin, 26; ú-snotr maðr er með aldir kömr, 21; sízt Hákon fór með heiðin goð, went among, took up his abode amongst the heathen gods, 26.III. with an ordinal number; með tólfta mann, with twelve men, including oneself, 180; með tíunda mann, 140; með fimmta mann, Ísl. ii. 266.IV. with verbs; tala með e-n, to speak with, 151, ( tale med en); göra með e-n, to do, 143; lifa meðr brauð, to live on bread, 146; fæðask meðr mold, to live on earth, 37; eiga með e-t, to possess.V. denoting materials, of; altaris-klæði með pell, 153; Máríu-skript með tönn, 22; kross með silfr, ; kaðall görr með hár, kirkja með stein, of stone, id.; pílárr meðr kopar, 101.
2. til alls hagleiks með málm, xi. 427; hón samdi sik með örvar ok boga, i. 531; þeir grófu hana með fagran flúr, Skíða R. 200.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • prep.forsetning (e. preposition)
  • mod.modern.
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • qs.quasi.
  • cp.compare.
  • Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
  • Germ.German.
  • Dan.Danish.
  • Gr.Greek.
  • dat.þágufall (e. dative)
  • acc.þolfall (e. accusative)
  • i. e.id est.
  • opp.opposed.
  • ellipt.elliptical, elliptically.
  • freq.frequent, frequently.
  • Ed.edition, editions, edited.
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • etc.et cetera.
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Korm.Kormaks saga. (D. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Barl.Barlaams saga. (F. III.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Grett.Grettis saga. (D. II.)
  • Ls.Loka-senna. (A. I.)
  • Hbl.Harbarðs-ljóð. (A. I.)
  • Gm.Grímnis-mál. (A. I.)
  • Vþm.Vafþrúðnis-mál. (A. I.)
  • Lv.Ljósvetninga saga. (D. II.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Boll.Bolla-þáttr. (D. V.)
  • Hkv. Hjörv.Helga-kviða Hjörvarðssonar. (A. II.)
  • Fagrsk.Fagrskinna. (K. I.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • Hkm.Hákonar-mál. (A. III.)
  • Vm.Vilkins-máldagi. (J. I.)
  • D. N.Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)