Yrða

sitja

sagnorð
1
vera á stól, vera sitjandi, í sæti
hann situr í hægindastólnum
þær sitja á skrifstofustólum í vinnunni
við sátum við eldhúsborðið
hún sat uppi í rúminu
hann hefur setið hér í klukkutíma
sitja á hækjum sér/sínum
sitja lágt niðri með beygð hné
sitja flötum beinum
sitja á gólfinu með útrétta fætur
2
þolfall
vera viðstaddur (fund, ráðstefnu)
sjö manns sátu fundinn
hún sat alla ráðstefnuna
3
vera við völd
ríkisstjórnin sat í tvö ár
4
hafa aðsetur (e-s staðar)
forsetinn situr á Bessastöðum
5
(um föt) fara vel
jakkinn situr ekki vel á honum
6
sitja + að
a
sitja að <drykkju>
sitja og drekka vín
sitja að <tafli>
sitja og tefla
b
sitja einn að <þessu>
vera einn um að fá þetta
stofnunin virðist sitja ein að öllum styrkjunum
7
sitja + á
a
sitja á sér
halda aftur af sér, stilla sig
hún sat á sér að segja þetta við hann
geta ekki á sér setið
geta ekki stillt sig
b
sitja á <upplýsingunum>
hafa upplýsingar og láta þær ekki víðar
8
sitja + eftir
sitja eftir
vera í skólanum eftir að skólatíma er lokið (vegna trassaskapar eða lélegrar frammistöðu)
9
sitja + fyrir
a
sitja fyrir
vera módel (hjá listamanni eða ljósmyndara)
prinsinn sat fyrir hjá málaranum
b
sitja fyrir
fá forgang, hafa forgang
fatlaðir nemendur sitja fyrir í mötuneytinu
c
sitja fyrir <honum>
bíða (í leyni) eftir honum, gera fyrirsát um hann
blaðamenn sátu fyrir söngvaranum
10
sitja + heima
sitja heima
vera heima, fara ekki (á kjörstað, í boð)
þriðjungur kjósenda sat heima
11
sitja + hjá
sitja hjá
taka ekki afstöðu, segja pass
fjórir fundarmenn sátu hjá í atkvæðagreiðslunni
12
sitja + inni
sitja inni
vera í fangelsi
hann situr inni fyrir vopnað rán
13
sitja + í
a
sitja í
fá bílfar
hún fékk að sitja í út að gatnamótunum
b
sitja í súpunni
vera í slæmri stöðu, vera í klandri
c
þetta situr enn í <mér>
þetta leitar á mig, ég á erfitt með að gleyma þessu
14
sitja + um
sitja um <borgina>
gera umsátur um borgina
leyniskyttan sat um forsetann
15
sitja + undir
a
sitja undir <barninu>
sitja með barnið í kjöltunni
b
sitja undir stýri
vera við stýrið (á bílnum), stýra bílnum, keyra bílinn
ég sat undir stýri mest alla leiðina
c
sitja undir <ásökunum>
þurfa að þola ásakanir
16
sitja + uppi með
sitja uppi með <miklar birgðir>
geta ekki losað sig við birgðirnar
hann situr uppi með miklar skuldir
þau sátu uppi með gestinn í þrjár vikur
17
sitja + við
a
sitja við <skriftir>
sitja og skrifa
hún sat við að prjóna allt kvöldið
b
láta þar við sitja
aðhafast ekkert frekar, hætta þar
hún lét ekki þar við sitja heldur vann þrenn önnur gullverðlaun
þar við situr
ekkert meira gerist, þannig er það nú
beiðni okkar um styrk var hafnað og þar við situr
c
láta ekki sitja við orðin tóm
tala ekki bara heldur framkvæma líka
18
sitja + yfir
a
sitja yfir <nemendunum>
vera hjá þeim og hafa auga með þeim
hún situr oft yfir í prófum í háskólanum
b
sitja yfir <skólabókunum>
vera niðursokkinn í skólabækurnar
→ sjá: setinn lo, setjast so, sestur lo
Orðasvið, samstæður og orðasambönd
seta
Samstæður
Orðasambönd
  • geta ekki á sér setið
  • geta ekki setið á dreng sínum
  • og við það situr
  • setið er meðan sætt er og staðið meðan stætt er
  • það er verr farið en heima setið
  • það er þröngt setinn bekkurinn
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
sit
sat
2.p.
situr
sast
3.p.
situr
sat
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
sitji
sæti
2.p.
sitjir
sætir
3.p.
sitji
sæti
Nh.
sitja
Sagnb.
setið
Lh. nt.
sitjandi
Boðháttur
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
sit
sittu
sitjið
Spurnarmyndir
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
siturðu
sastu
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
sitjirðu
sætirðu
Lýsingarháttur þátíðar (sterk beyging)
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
setinn
setin
setið
Þf.
setinn
setna
setið
Þgf.
setnum
setinni
setnu
Ef.
setins
setinnar
setins